× × زیست شناسی - پزشکی × ×

  معمولاً اگزالواستات که شروع کننده ی چرخه ی کربس است توسط آنزيم پيرووات کربوکسيلاز از پيرووات که محصول گليکوليز است تشکيل می شود سپس در چرخه ی کربس با واحدهای استيل کوآنزيم A ی حاصل از تجزيه ی اسيدهای چرب , ترکيب شده و بدين ترتيب واحدهای استيل کوآنزيم A دچار اکسايش می شوند به همين دليل گفته می شود که چربی ها در آتش قندها می سوزند .

   درگرسنگی های طولانی مدت , رژيم غذايي کم قند و يا پرچربی , روزه داری و  يا ديابت نوع I , اگزالواستات که شروع کننده ی چرخه ی کربس است برای تشکيل گلوکز ( در مسير گلوکونئوژنز )  مصرف می گردد و بنابراين به منظور ترکيب با استيل کوآنزيم A در دسترس نخواهند بود . تحت اين شرايط استيل کوآنزيم A در ماتريکس ميتوکندری به سمت تشکيل بتا هيدروکسی بوتيريک اسيد , استواستيک اسيد و استون هدايت می شود که اصطلاحا اجسام کتونی ناميده می شوند. اجسام کتونی را می توان شکل قابل انتقال و فابل انحلال واحدهای استيل در آب دانست که به عنوان منابع انرژی حائز اهميت هستند . ماهيجه های قلب و بخش قشری کليه , استواستيک اسيد را بر گلوکز ترجيح می دهند و در گرسنگی طولانی مدت 75 درصد سوخت مغز توسط اجسام کتونی تامين می گردد . اما برخی شرايط می تواند منجر به احتمال مرگ ناشی از سطوح خونی اجسام کتونی شود . متداول ترين اين شرايط , کتوز ديابتی در بيماران ديابتی نوع I  است . در فقدان انسولين , کبد قادر به جذب گلوکز و توليد اگزالواستات به منظور وارد کردن واحدهای استيل کوآنزيم A  به چرخه ی کربس نيست بنابراين کبد مقادير فراوانی از اجسام کتونی را توليد می کند که اسيدهای نسبتا قوی هستند .نتيجه ی اين امر اسيدوز است کاهش PH  موجب آسيب بافتهای فعال به خصوص سيستم اعصاب مرکزی می گردد و آنزيم مهم مسير گليکوليز يعنی فسفوفروکتوکيناز را هم مهار می کند که از نظر حياتی برای سلول ها خطرناک است .   

منابع :

1) بيوشيمی استراير , جلد اول , ترجمه ی سعيدامين زاده و همکاران , انتشارات خانه زيست شناسی , 1383

2) بيوشيمی و بيوفيزيک متابوليسم , تدوين رضا خدارحمی , انتشارات نور دانش چاپ 1382