× × زیست شناسی - پزشکی × ×

وقتی تشنه می شویم

آب میوه خالص و بدون شكر، منبع غذایی ایده آلی برای ویتامین ها و مواد معدنی است و استفاده از آن برای جایگزینی مایعات از دست رفته بدن، بسیار مناسب است.

 كارشناسان سازمان بهداشت جهانی (WHO)، استفاده از ۵ واحد میوه و سبزی در روز را برای پیشگیری از طیف وسیعی از بیماری ها، مفید ارزیابی می كنند. آب میوه خالص، حاوی تمامی ویتامین ها، مواد معدنی و فیتوكمیكال های موجود در میوه تازه (به جز فیبروپكتین) است. یك لیوان آب میوه طبیعی، بدون شیرین كننده های اضافی، ۲ واحد میوه محسوب می شود.

چرا عادت خوب نوشیدن یك لیوان آب میوه با صبحانه را از همین امروز شروع نمی كنید؟

شما می توانید میوه را به شكل كامل میكس كرده و از آن معجونی تهیه كنید كه هم روش تهیه آن ساده است و هم مملو از ویتامین ها و مواد معدنی است و در ضمن چون حاوی میوه طبیعی هم هست، سیركننده است، بنابراین می توانید از آنها به عنوان نوشیدنی های صبحانه استفاده كنید.

با توجه به مطالب ذكر شده، لطفاً آب میوه های طبیعی و خالص را با نوشیدنی های میوه ای و آب میوه های مصنوعی اشتباه نگیرید، زیرا آب میوه های مصنوعی حاوی تنها ۵ تا ۲۵ درصد آب میوه خالص هستند و به دلیل دارا بودن شكر اضافه از دیدگاه متخصصین تغذیه مناسب نیستند.

شكر اضافی موجود در این نوشیدنی ها، علاوه بر بالا بردن كالری آنها و در نتیجه چاق كنند گی، موجب پوسیدگی دندان ها نیز می شوند. شكر اضافه شده، از نوع قندهای ساده بوده و برای دندان ها بسیار خطرناك تر از قند طبیعی موجود در میوه ها و آب میوه های طبیعی است.

●نوشیدنی های لبنی

شیر خالص، شیرهای طعم دار (شیرقهوه، شیركاكائو و...) و نوشیدنی های حاوی ماست (دوغ و...) منابع بسیار غنی كلسیم هستند. اصلی ترین نقش كلسیم در بدن، كمك به حفظ و نگهداری سلامت دندان ها، استخوان ها و جلوگیری از پوكی استخوان در بدن انسان است.

نتایج تحقیقی كه توسط سازمان ملی رژیم و تغذیه انگلستان صورت گرفته است، نشانگر آن است كه میزان دریافت كلسیم در كودكان و نوجوانان بسیار كم و ناكافی است؛ به طوری كه دریافت كلسیم در ۲۵ درصد دختران نوجوان، كمتر از حد مجاز توصیه شده است.از آنجایی كه محصولات لبنی و خصوصاً شیر، از منابع بسیار خوب كلسیم هستند كه جذب این ماده معدنی از آنها بالاست، بهتر است كه حدود نیمی یا بیشتر از نیاز روزانه كلسیم بدن از آنها تأمین شود. متخصصان سازمان ملی تغذیه، عقیده دارند كه نوشیدن ۳ لیوان شیر در روز برای تأمین نیاز كلسیم روزانه، در اكثر افراد كفایت می كند.از آنجایی كه برخی از محصولات لبنی، حاوی میزان بالای چربی هستند، بسیاری از زنان و دختران جوان از مصرف آنها خودداری می كنند، در حالی كه توزیع گسترده محصولات لبنی كم چربی در سوپرماركت ها به این معناست كه می توان بدون نگرانی از اضافه وزن از تمام فواید و مزایای تغذیه ای محصولات لبنی، بهره مند شد.جالب است بدانید كه میزان چربی موجود در شیر پس چرخ، (Skimmed Milk)بسیار كمتر از شیر كامل است، اما خوشبختانه میزان كلسیم آن دقیقاً برابر با شیر كامل است. مصرف این نوع شیر برای كودكان بالای ۵ سال كه الزام به مصرف چربی كمتر دارند، توصیه می شود ولی در مورد كودكان زیر ۵ سال محصولات لبنی كم چربی به هیچ وجه توصیه نمی شود و بهتر است كه آنها را تشویق به مصرف شیر كامل كنیم.

●نوشیدنی های گازدار

سالانه بالغ بر ۵۶۰/۵ میلیون لیتر از این نوع نوشیدنی ها در كشور انگلستان مصرف می شود ولی از آنجایی كه این نوشیدنی ها حاوی مقادیر زیادی شكر و اسید هستند، برای سلامت دندانها بسیار مضر بوده و باعث پوسیدگی دندان می شوند.پوسیدگی دندان هنگامی اتفاق می افتد كه دندانها در معرض اسید قرار می گیرند و این وضعیت در دو حالت به وجود می آید: الف) قند و شكر موجود در رژیم غذایی ما، موجب فعالیت باكتریهای پلاكت زای موجود در دهان می شوند. ب) پوسیدگی به دلیل تأثیر مستقیم اسید موجود در غذاهای مصرفی ما است. در این حالت، اسید مینای دندان را در خود حل می كند.

با توجه به تمام موارد ذكر شده و از آنجایی كه نوشیدنی های گازدار حاوی مقادیر زیادی شكر و اسید هستند، مضرترین تركیبات موجود برای سلامتی دهان و دندان شناخته شده اند. از طرفی، نوشیدنی های حاوی شكر اضافی، نه تنها برای بهداشت دهان و دندان بسیار زیانبارند، بلكه حاوی انرژی زیاد و مواد مغذی بسیار كمی بوده و سبب افزایش وزن می شوند. حتی میزان شكر موجود در نوشیدنی هایی كه برچسب های مختلفی از قبیل بدون شكر و كم شكر ، دارند نیز به دندانها آسیب می زنند و متأسفانه این نوشیدنی ها حاوی مقداری اسید، دقیقاً برابر با نوشیدنی های گازدار استاندارد هستند. با توجه به تمام دلایل ذكر شده، پیشنهاد می شود كه در حد امكان، انواع دیگری از نوشیدنی های در دسترس، جایگزین نوشیدنی های گازدار شوند.

●نوشابه های ورزشی

در حال حاضر، سه دسته كلی نوشابه های انرژی زا در بازارها موجود است.

- Refreshment Energy : این نوشیدنی ها به منظور جایگزینی و افزایش میزان انرژی در افرادی كه به دلایل مختلف توان جسمی آنها تحلیل رفته است و نیز بیمارانی كه دوران نقاهت خود را می گذرانند بسیار مفید است.

- نوشابه های ورزشی: این نوشابه ها جهت جایگزینی سریع مایعات بدن، طی تمرینات ورزشی و نیز تأمین میزان مناسب گلوكز خون در طی ورزش، مناسب است.

- Functional Eenergy: این نوشیدنی ها، برای افرادی كه نیاز سریع به انرژی زیاد و سطح هوشیاری بالا دارند، كارآمد است.از آنجایی كه نوشابه های ورزشی، حاوی تركیبی از كربوهیدراتهای پیچیده و شامل قندهایی با تأثیر سریع، متوسط و طولانی، هستند، قادر به تولید انرژی برای مدت طولانی تری هستند. همچنین بسیاری از این نوشابه ها، حاوی مواد انرژی زای طبیعی، مثل كافئین و تائورین هستند كه سطح هوشیاری فرد را بالا می برند.در رابطه با كافئین، اكثر نوشابه های انرژی زا، حاوی مقدار مساوی كافئین، تقریباً برابر با میزان كافئین موجود در یك فنجان قهوه هستند، به همین دلیل، كمیته نظارتی كه میزان مواد مجاز افزایش دهنده انرژی را كنترل می كند، اعلام كرده است كه هیچ گونه محدودیتی در مصرف این گونه نوشابه ها در بزرگسالان وجود ندارد، تنها استثناء در مورد خانم های باردار است كه در این مورد، به دلیل محدودیتی كه این افراد در دریافت كافئین دارند، نوشیدن بیش از ۴ قوطی نوشابه انرژی زا در روز برای آنان مجاز نیست. همچنین كودكان از آنجایی كه عادت به مصرف زیاد چای و قهوه ندارند، باید در مصرف نوشیدنی های انرژی زا احتیاط كنند.

منبع : سایت آفتاب