× × زیست شناسی - پزشکی × ×

علت بلوغ دیر رس و علائم آن

واژه نوجوان به گروه سنی 19-10 سال اطلاق می گردد و در واقع نوجوانی مرحله بلوغ جسمانی، روانی، اجتماعی و گذراز مرحله كودكی به بزرگسالی است كه بلوغ جسمانی زودتر از بلوغ روانی و اجتماعی رخ می دهد و همزمان با شروع زندگی باروری، تواناییهای ذهنی و قابلیت های شناختی و عاطفی آنها شكل می گیرد.

مهمترین عوامل موثر در بلوغ یا اختلالات بلوغ به هورمونها هستند .

هورمونهای جنسی بر دو نوعند :

1_ آندروژنها : هومونهای مردانه مانند تستوسترون

2_ ژیمنوژنها : هورمونهای زنانه مانند استروژن و پروژسترون

مهمترین هورمون جنسی مردانه "تستوسترون" نام دارد که از لحاظ شیمیایی مانند بقیه هورمونهای جنسی مردانه و زنانه نوعی استروئید است و از بیضه ها ترشح می شود و به خون می ریزد .

این هورمون پس از گردش در خون به اندامهای هدف خود می رسد و آثار خود را اعمال میکند یعنی ژنهای خاصی را فعال می کند و خصوصیات مربوط به محصولات آن ژنها ظاهر می شود . مثلا تولید سلولهای جنسی و ایجاد میل جنسی و رشد حنجره و بم شدن صدا افزایش حجم عضلات و استخوانها و ....... در مردان که به علائمی مانند رویش سبیل و ریش و زیر بغل و ناحیه شرمگاهی در صورت صفات ثانویه جنسی گویند.

حال اگر بنابر دلایلی این هورمون به میزان کافی ترشح نشود ، بلوغ و علائم آن به تاخیر می افتد و پسر علائم مردانه را نشان نخواهد داد و به اصطلاح خواجه مانند خواهد شد .

در صورت فقدان این هورمون و عدم تولید سلولهای جنسی در بیضه فرد عقیم خواهد بود و صفات ثانویه جنسی که باعث ایجاد تفاوت ظاهری بین مرد و زن می شوند را نشان نخواهد داد .

علاوه بر این غده های فوق کلیه ما نیز هم هورمون مردانه و هم هورمون زنانه ترشح می کند که اگر غلظت هورمون زنانه در مردان بالا رود خصوصیاتی زنانه خواهند داشت و بالعکس .

عواملی که در میزان ترشحات هورمونهای جنسی اثر می گذارند عبارتند از :

-          محیط و شرایط محیطی فرد

-          آب و هوا

-          نژاد

-          تغذیه

-          میزان تحرک

-          میزان فعالیتهای جنسی

-          برخی از میکروبهای بیماریزا

-          روحیات

-          میزان آسایش و رفاه

-          مشاهدات روزمره یا در حالت خواب

و......

راه کار :

اگر مشکلات ژنتیکی خاصی در فرد وجود نداشته باشد کنترل موارد زیر در طبیعی شدن روند بلوغ و علائم آن موثر است .

• کنترل كمبودهای تغذیه ای كه از مصرف ناكافی موادغذایی (كمتر از نیاز غذایی روزانه) كه در دراز مدت ناشی می شود.

• كمبودهای خاص مانند كم خونی فقر آهن و كمبود ویتامین آ و ید.

• پرخوری (سوء تغذیه ناشی از پرخوری) مصرف نامتعادل و مقدار بیش از حد مواد غذایی مانند نشاسته، شكر و چربی در دراز مدت ناشی می شود و از تظاهرات شایع آن چاقی می باشد.

• پوسیدگی دندان، مشكل بهداشتی در ارتباط با مصرف بیش از حد مواد شیرین مانند آب نبات، شكلات، بستنی ، كیك و نوشابه های شیرین به همراه غذا یا میان وعده های غذایی می باشد. بنابراین باید نیازهای تغذیه ای افزایش یافته در نوجوان، شناسایی و عادات غذایی ذكر شده رعایت شود

• داشتن رژیم غذایی كامل و غنی (شامل حبوبات، غلات، شیر، گوشت و سبزیجات)

• كنترل پرخوری

• كاهش دریافت شیرینی جات و میان وعده های غذایی

• انجام ورزش منظم

• كنترل بیماریهای انگلی

• كنترل كمبود مواد موجود در محیط مانند فلوراید وید

اصول و شیوه زندگی سالم نوجوان:

پیشگیری از بیماریها از طریق بهداشت فردی، بهداشت آب و مواد غذایی، واكسیناسیون، پیشگیری از مصرف خودسرانه دارو، تشخیص زودرس و درمان بموقع بیماریها، عدم استعمال سیگار، عدم مصرف الكل و مواد مخدر،انجام فعالیتهای جسمانی و ورزش ، خواب منظم ، رعایت رژیم غذایی مناسب و بهداشت فردی.

موفق باشید