گیاهان و مهندسی ژنتیک

گیاهان و مهندسی ژنتیک

 

   گیاهان نه تنها اهمیت بسزایی در کشاورزی دارند، بلکه بعضی از گیاهان زینتی و دارویی ارزش اقتصادی بالایی دارند. امروزه از کدئین ، کیتین و دیگوکسین گیاهانی برای ضد درد ، ضد مالاریا و ضد التهاب قلب استفاده میشود. با توجه به گسترش علم تکثیر مریستم در جوانه ، نوک ریشه ، گرهک در زمینه تولید پروتئینهای جانوری مانند زنجیره سبک ایمونوگلوبینها ، انسولین ، آلبومین سرم انسانی و ... گامهایی برداشته شده است.

 

برای مشاهده کل متن روی ادامه ی  مطلب کلیک کنید

ادامه نوشته

مورچه ها حساب می دانند!

 

مورچه ها حساب می دانند!

 

مورچه هایی که پاهای آنها در مسیر برگشت بلند شده بود، مسیر را گم کردند. دانشمندان طی یک آزمایش عجیب، برای دسته ای از مورچگان کفش هایی که پاهای آنها را بلند می کرد تهیه کردند و رفتار حرکتی آنها را بررسی کردند، نتیجه بیانگر این نکته بود که این حیوانات برای اندازه گیری مسافت های مختلف و جهت یابی، قدم هایشان را می شمرند.

 

  محققین بر این باورند مورچه های صحرایی از نوری که از ستارگان در آسمان شب تابیده می شود، به عنوان کلیدی جهت بازگشت به لانه هایشان استفاده می کنند، اما هنوز در این مورد که مورچه ها چگونه قادر به اندازه گیری دقیق فاصله ها هستند، شک و شبهه فراوان وجود دارد.

 

در آزمایش فوق، دانشمندان برای پاهای تعدادی از مورچگان کفشهای بلند و برای برخی دیگر کفشهای کوتاه تهیه کردند.

 

در ادامه، ابتدا دسته ای از مورچه ها با پاهای خودشان از لانه به سمت یک ماده غذایی حرکت کردند، سپس در راه برگشت آنها را با کفشهایی که پاهای آنها را بلند یا کوتاه کرده بود به طرف لانه شان راهی کردند.

 

نتیجه کار این بود : مورچه ها فاصله ده متری بازگشت به لانه ها را گم کرده و از مسیر اصلی منحرف شدند.

 

اما زمانی که آزمایشی مشابه با دسته ای از مورچه ها که پاهای معمولی داشتند تکرار شد، آنها به سرعت و سهولت به مقصد رسیدند.

 

منبع : سایت فریا

مغذی‌ترین میوه‌ها و سبزیجات كدامند؟

مغذی‌ترین میوه‌ها و سبزیجات كدامند؟

 

طبق آخرین گزارشهای ارائه شده از سوی سازمان كشاورزی آمریكا، فهرستهای زیر نشان میدهد كه كدام یک از میوه ها و سبزیجات بهترین منابع خوراكی حاوی ویتامین A (كاروتنوئیدها)، ویتامین C، فولیت و پتاسیم و به عبارتی جزو بهترین مواد مغذی هستند.

به نقل از منابع اینترنتی، منابع سرشار از ویتامین A به ۴ دسته تقسیم میشوند.

 دسته اول سبزیجات نارنجی رنگ مانند هویج، سیبزمینی شیرین و كدو تنبل هستند.

دسته دوم سبزیجات دارای برگ سبز تیره از جمله اسفناج و برگ شلغم میباشند.

گروه سوم میوه های نارنجی رنگ از قبیل انبه، طالبی و زردآلوست .

 گروه چهارم گوجه فرنگی ها جای میگیرند.

 

   منابع سرشار از ویتامین C نیز شامل ۳ گروه هستند. گروه نخست مركبات، آب میوه ها، كیوی، توت فرنگی و طالبی هستند. دسته دوم عبارت از گل كلم، فلفل، گوجه فرنگی، كلم قرمز و سیب زمینی میباشد و دسته سوم را نیز گیاهان سبز برگدار مانند برگ شلغم، كاهو و اسفناج تشكیل میدهند. دسته سوم منابع سرشار از فولیت هستند كه به ۴ گروه تقسیم میشوند. این گروه ها شامل نخودها و دانه های خشك پخته شده و بادام زمینی در گروه اول، مركبات و آب پرتقال در گروه دوم، سبزیجات دارای برگ سبز تیره مانند اسفناج و گیاه خردل سبز و كاهو در گروه سوم و بالاخره نخودها و دانه های سبز در گروه چهارم هستند. دسته آخر نیز مواد غذایی سرشار از پتاسیم میباشند. سبزیجات سرشار از پتاسیم شامل سیب زمینی سفید یا سیب زمینی شیرین تنوری، سبزیهای پخته مانند اسفناج و كدوی نارنجی زمستانی در گروه اول، موز، بارلنگ، میوههای خشك از قبیل زردآلو و آلوخشك و آب پرتقال در گروه دوم و دانه های خشك پخته مانند نخود تنوری و عدس در گروه سوم این تقسیم بندی قرار میگیرند.

 

منابع :

 

انجمن درمانگران ایران

شبکه خبری ورلد نیوز

مطالعات سیتوژنیک

 

مطالعات سیتوژنیک

 

 یكی از دقیق ترین روشهای شناسایی نمونه ها در بسیاری ازگونه ها استفاده از تكنیكهای سیتوژنتیك است و مطالعات ژنوتیپی از اصیل ترین مطالعات محسوب می شود چرا كه آنچه در ظاهر نمونه بروز می كند (فنوتیپ) انعكاسی از ساختار ژنتیكی (ژنوتیپ) آن است ، هر چند در طی طریق از ژنوتیپ به فنوتیپ عوامل واسطه و تاثیر گذار متعددی همچون تاثیرات محیطی نقش آفرینی می كنند و سبب تغییراتی سوای آنچه از فنوتیپ انتظار می رفت می گردند. بنابراین حذف عوامل واسطه و رسیدن به سر منشأ آنچه سبب تغییرات ذاتی در نمونه ها می شود از اصالت خاصی برخوردار بوده و در مطالعات بنیادین توصیه می شود. تهیه کاریوتیپو مطالعات كاریولوژیكی همانند شمارش تعداد ، شكل و اندازه كروموزومها روشنگر تفاوتهای اصیل در نمونه ها است ، هر چند اندازه كروموزومها از اهمیت كمتری برخوردار بوده ولی نسبت بازوهای كروموزومی می تواند جایگزین آن شود.

 

 

برای مشاهده کل متن روی ادامه ی  مطلب کلیک کنید

ادامه نوشته

لوبیای سحر آمیز

 

لوبیای سحر آمیز

 

   كلیه های شما لوبیا شكل هستند، هر كدام به اندازه مشت دست بوده و محل استقرار آنها نزدیك میانه پشت بدن درست زیر قفسه سینه است.

كلیه های شما خون را تصفیه می كنند. تصفیه در واحدهای بسیار كوچكی درون كلیه های شما به وقوع می پیوندد كه نفرون نامیده می شوند. هر كلیه حدود یك میلیون نفرون دارد كه وظیفه آنها جابجایی مواد و آب زائد بوده كه در نهایت تبدیل به ادرار می شوند.ادرار از میان لوله هایی به نام میزنای (حالب) وارد مثانه می شود. در آنجا ادرار نگهداری شده تا زمانی كه شما به دستشویی می روید.

مواد زائد در خون از شكستگی معمول بافت های فعال و از غذاهایی كه شما تغذیه می كنید حاصل می شود. چنانچه كلیه های شما این مواد زائد را جابجا نكنند، این مواد در خون شما انباشته می گردد و به بدن شما صدمه وارد می كند.

ادامه نوشته

پزشکی چیست ؟

 

پزشکی چیست ؟

راهنمای دانشجویان پزشکی و کسانی که قصد ورود به این رشته را دارند.

 

هدف :

هدف تربیت پزشك عمومی با خصوصیات زیر است:

1) در راه آشنایی بیشتر با مكتب و تزكیه و تعالی روح كوشا باشد. كمك به تامین بهداشت و درمان دردهای مردم را وسیله‌ای برای رضای خدا و تقرب به او بداند.

2) با فرهنگ اسلامی و نظام جمهوری اسلامی آشنا باشد و خود را ملزم به رعایت قوانین و مقررات حاكم به جامعه اسلامی بداند.

3) از شناخت مسائل عمده بهداشت و درمان و نظام ارائه خدمات بهداشتی و درمانی كشور به قدر كافی برخوردار و از مسئولیت‌ها و وظایف خود در این نظام آگاه باشد.

4) قابلیت علمی و عملی كافی در تشخیص بیماری‌ها و ارجاع بیماران به سطوح بالاتر بهداشتی و درمانی كشور و شركت در برنامه‌های پیشگیری و بهداشت عمومی را دار باشد.

5) قادر به استفاده از آخرین منابع علمی و بهره‌گیری از اطلاعات جدید كار خود باشد.

 

برای مشاهده کل متن روی ادامه ی  مطلب کلیک کنید

 

 

ادامه نوشته

تعلیق حیات

تعلیق حیات

 

● نگاهی به وضعیتی ناشناخته در مرز میان زندگی و مرگ

   سوخت و ساز سلول های بدن جانوران نیازمند وجود اكسیژن است. به همین دلیل هم اگر به این جانوران اكسیژن نرسد می میرند. اما برخی از جانوران قادرند نیاز بدن خود به اكسیژن را كاهش داده و یا حتی آن را برای مدتی متوقف كنند. در این حالت آنها از وضعیت حیات عادی به حالتی اسرارآمیز به نام حیات معلق- كه نه شبیه مرگ است و نه زندگی - فرو می روند.

 

  هم اكنون دانشمندان با تحقیق بر روی این قابلیت ناشناخته جانوران، در تلاش برای القای چنین حالتی در انسان هستند. برخی از این دانشمندان، پا را از این هم فراتر گذاشته و معتقدند كه انسان نیز به طور بالقوه توانایی تعلیق حیات را در خود دارد.

 

  در آزمایشگاهی در شهر بوستون، دكتر «حسن علم» به بدن سرد و بی حركت خوكی كه روبه روی او بر روی یك میز فولادی قرار گرفته خیره شده است. تپش قلب این جانور متوقف شده، خون بدنش تخلیه شده، در مغزش هیچ گونه فعالیت الكتریكی مشاهده نمی شود و بافت های بدنش نیز هیچ اكسیژنی مصرف نمی كنند. اكنون حدود دو ساعت و نیم است كه جانور در این حالت قرار دارد. با دیدن این صحنه حتماً فكر می كنید كه این جانور مرده است اما در اشتباه هستید چرا كه همان گونه كه دكتر «علم» اشاره دارد می توان آن را دوباره زنده كرد! او كلیدی را فشار می دهد و خون گرم شروع به پمپ شدن به داخل بدن جانور كرده و دمای بدنش را به تدریج بالا می برد. وقتی دمای بدن خوك به حدود ۲۵ درجه سانتیگراد می رسد قلبش به طور خود به خود شروع به حركت كرده و جانور دوباره به زندگی برمی گردد.

 

   «علم» كه یك جراح متخصص سوانح و حوادث مرگبار در بیمارستان عمومی ماساچوست واقع در شهر بوستون است اكنون در حال تحقیق بر روی تكنیك جدیدی است كه به وسیله آن می توان مجروحانی را كه در لبه مرگ قرار گرفته اند در وضعیتی اسرارآمیز به نام «حیات معلق» قرار داد. بدین ترتیب پزشكان قادر خواهند بود تا جسم شخص مجروح را ساعت ها در این وضعیت گرگ و میش میان زندگی و مرگ نگاه داشته و پس از ترمیم جراحات وارده، او را دوباره زنده كنند.

 

   در آینده این روش خواهد توانست جان مجروحان حاصل از شلیك گلوله و یا حوادث و تصادفات جاده ای و سایر سوانح مرگبار را - كه میزان خونریزی در آنها بسیار بالاست - از مرگ حتمی نجات دهد. «علم» یكی از چند محققی است كه بر روی وضعیت حیات معلق تحقیق می كنند. این دانشمندان معتقدند كه با خارج كردن كامل اكسیژن از ارگانیسم ها می توان قابلیت نهفته ای را كه در بدن برای قرار گرفتن در وضعیت حیات معلق وجود دارد بیدار كرد.

 

   اگرچه اكنون روش های بالینی مختلفی برای بیهوشی عمومی وجود دارد اما این روش ها فقط فعالیت مغز را به حالت تعلیق درمی آورند. اما «علم» و دیگر محققان اكنون مشغول مطالعه بر روی روش هایی هستند كه قادر خواهند بود كل بدن را به حالت تعلیق درآورند. البته جزئیات سازوكاری كه می تواند حیات را در جانوران به حالت تعلیق درآورد هنوز ناشناخته است اما به هرحال دانشمندان نسبت به یك مسئله مطمئن هستند: به تعلیق درآوردن حیات، كاری شدنی است.

 

برای مشاهده کل متن روی ادامه ی  مطلب کلیک کنید

  

ادامه نوشته

جدایی انسان و میمون در سطح بیان ژن

 

جدایی انسان و میمون در سطح بیان ژن

 

   بیش از ۹۸ درصد DNA و ۹۹ درصد ژنهای انسانها و شامپانزه ها یكسان است. با این همه، ما و آنها از نظر ظاهر و رفتار تفاوت زیادی با هم داریم. برای بیش از ۳۰ سال، پیش از آنكه توالی ژنوم انسان یا شامپانزهها تعیین شود، دانشمندان بیان كردهاند كه این تفاوت میتواند از شیوهی بیان ژنهای یكسان و نه تفاوت در خود ژنها، برخاسته باشد. پژوهش جدیدی كه در مجلهی Nature چاپ شده است، به نظر میرسد این نظریه را ثابت میكند.

 

 

برای مشاهده کل متن روی ادامه ی  مطلب کلیک کنید

 

ادامه نوشته

پلاستیک های زیستی

 

پلاستیک های زیستی

 

● ارمغان بیوتكنولوژی برای محیط زیست

اطرافمان انباشته از پلاستیك شده است. هر كاری كه انجام می دهیم و هر محصولی را كه مصرف می كنیم، از غذایی كه می خوریم تا لوازم برقی به نحوی با پلاستیك سروكار داشته و حداقل در بسته بندی آن از این مواد استفاده شده است. در كشوری مثل استرالیا سالانه حدود یك میلیون تن پلاستیك تولید می شود كه ۴۰ درصد آن صرف مصارف داخلی می شود. در همین كشور هرساله حدود ۶ میلیون بسته یا كیسه پلاستیكی مصرف می شود. گرچه بسته بندی پلاستیكی با قیمتی نازل امكان حفاظت عالی از محصولات مختلف خصوصاً مواد غذایی را فراهم می كند ولی متاسفانه معضل بزرگ زیست محیطی حاصل از آن گریبان گیر بشریت شده است. اكثر پلاستیك های معمول در بازار از فرآورده های نفتی و ذغال سنگ تولید شده و غیرقابل بازگشت به محیط هستند و تجزیه آنها و برگشت به محیط چند هزار سال طول می كشد. به منظور رفع این مشكل، محققان علوم زیستی در پی تولید پلاستیك های زیست تخریب پذیر از منابع تجدیدشونده مثل ریزسازواره ها و گیاهان هستند.

 

برای مشاهده کل متن روی ادامه ی  مطلب کلیک کنید

 

ادامه نوشته

پرنده بهشتی Strelizia

پرنده بهشتی Strelizia

 

  نام علمی این گیاه از نام ملکه شارلوت مکلامبورگ استرلیتز همسر ژرژ سوم پادشاه انگلستان گرفته شده است .

 

  این جنس که از گیاهان خانواده موز Musacees است در تمام دنیا فقط دارای پنج گونه دائمی همیشه سبز می باشد که فقط یک گونه آن به نام پرنده بهشتی رژینه S.reginae در باغبانی استفاده می شود و چهار گونه دیگر به صورت وحشی میباشند . گونه مورد نظر بومی جنوب آفریقا ( کاپ) است .

 

  

برای مشاهده کل متن روی ادامه ی  مطلب کلیک کنید

ادامه نوشته

اسپرم کش ها

اسپرم کش ها

 

    اسپرم کشها موادی هستند که باعث نابودی یا ناتوان شدن اسپرم می شوند بطوریکه این اسپرمها نمی توانند باعث بروز حاملگی شوند . اسپرم کشها در انواع مختلف ژل ها ، کرمها ، کفها ، و شیافها ساخته شده اند .

 

 

برای مشاهده کل متن روی ادامه ی  مطلب کلیک کنید

 

ادامه نوشته

یک شعر تقدیم به همه ی عزیزانی که از جان مایه می گذارند

یک شعر تقدیم به عزیزانی که از جان مایه می گذارند

بوی گل بوی بهاران می دهی

مثل شبنم بوی باران می دهی

آبی استی مثل آرامش به من

درس خوبی درس ایمان می دهی

یک بغل لبخند با فرفره

دست ما گل های خندان می دهی

تو به من با لحن خوب کودکی

یاد ایام دبستان می دهی

یاد ژاله یاد گلهای غریب

مانده در اندوه گلدان می دهی

روز باران و کتاب گمشده

یاد کبرای پریشان می دهی

بوی خوبی بوی بودن بوی مهر

بوی لطف خاله مرجان می دهی

آب بابا نان ندارد دست تو

خالی اما تو به من جان می دهی

خوب می دانم اگر دارا شوی

به تمام کودکان نان می دهی

آشنای تشنگی های زمین

تو به شبنم چشم گریان می دهی

در جهانی خالی از مهر و صفا

بوی بخشش بوی احسان می دهی

برگ ها گر تر شد از اشک یتیم

دفتری از جنس باران می دهی

میرزای کوچک قلب منی

بوی جنگل های گیلان می دهی

میهن خود را کنیم آباد را

یاد فرزندان ایران می دهی

برگرفته از وبلاگ آقا معلم : mualem.blogfa.com

چسب های ضد بارداری

 

چسب های ضد بارداری

 

چسب های ضد بارداری (contraceptive patch) شبیه چسب های زخم هستند اما شکل آنها به صورت مربع می باشد. این چسبها را می توان بروی شکم ، کفل ، بازو و یا پشت چسباند .

 

برای مطالعه کل مطلب روی ادامه مطلب کلیک کنید

 

ادامه نوشته

همستر

 

●انتخاب همستر:

  دو نوع همستر به عنوان حیوان خانگی نگهداری می شود.همستر طلائی یا سوری و همستر کوتوله. همستر کوتوله تقریبا به اندازه نصف همستر طلائی می باشد. همستر طلائی در تنهایی نیز زندگی شادی خواهد داشت و اغلب اگر بصورت گروهی نگهداری شوند با هم در گیر می شوند.همستر کوتوله اجتماعی تر بوده و شاید برای نگهداری آنهابصورت دوتایی (از یک جنس) بهتر باشد.از بقیه جهات نگهداری آنها شبیه به هم می باشد.

 

 

برای مطالعه کل مطلب روی ادامه مطلب کلیک کنید

ادامه نوشته

درباره اركیده ها

گل همه چیز تمام

● درباره اركیده ها

اركیده گل غایت ها است؛ به غایت زیبا، به غایت هوسناك، به غایت نامتعارف و به غایت گرانبها. اركیده این استاد تمام و كمال فریفتن حشرات كه بر قله های رفیع تكامل گیاهان ایستاده است پرجمعیت ترین خانواده سلسله گیاهان نیز هست. با بذرهایی كه در زمره كوچك ترین هستی های جهانند و با اشكالی كه در افراط كاری از همه پیشی گرفته اند، عجیب نیست كه این الهه های گیاهان تا بدین حد ستایش شده باشند. برخی برای پرورش آنها كوشیده اند و برخی برای تغییر دادنشان و بحق آنچنان مستعد بوده اند كه بزرگترین گروه دو رگه های پرورشی موجود را بیافرینند. ۲۵ تا ۳۰ هزارگونه اركیده شناخته شده خانواده اركیدها (Orchidaceae) را می سازد كه از خویشاوندان خانواده سوسنی ها (لاله ها، سوسن ها و غیره) است.

 

در نگاه اول به نظر نمی رسد كه اركیده ها از چنین تنوع عظیمی برخوردار باشند. از ویژگی های بارز خانواده اركیده ها، تقارن دوطرفی گل هایشان است. تقارن دوطرفه یعنی اینكه اگر خطی فرضی از مركز چیزی بگذرد در هر دو سوی خط تصویر مشابهی دیده شود. (مانند انسان كه در هر یك از طرفین بدنش یك بازو، یك چشم و یك گوش دارد و همین طور تا به آخر) در داوودی كه تقارنش شعاعی است برخلاف تقارن دوطرفه در دور تا دور نقطه مركزی تصویر مشابهی دیده می شود. ویژگی شاخص دیگر اركیده ها عدم امكان تشخیص مادگی و پرچم های مجزا از هم در گل ها است. در واقع مادگی و پرچم به شكل یك اندام واحد استوانه ای موسوم به «پایه» در هم آمیخته اند. در انتهای این پایه مركزی كلاله قرار دارد و مابقی پرچم ها هستند.

 

هر پرچم دارای دو كیسه گرده یا بساك است كه هر كدامشان بر روی یك پایه بسیار ظریف و كوچك سوار شده اند. جام گل از سه گلبرگ تشكیل می شود كه گلبرگ میانی چه به لحاظ شكل و چه به لحاظ رنگ و اندازه كاملاً با دو گلبرگ دیگر متفاوت است از این رو نامی جداگانه دارد كه به آن گلبرگ لابل می گویند. شكل بسیار بدیع و ابتدایی گل در اركیده با سه كاسبرگی تكمیل می شود كه معمولاً آنچنان از حیث رنگ شبیه گلبرگ هایند كه غالباً نمی توان آنها را متمایز دانست. و اما این همه پیچیدگی و ظرافت برای چیست؟ همان طور كه می دانیم گل ها برای جلب توجه گرده افشان ها طراحی می شوند. و چون اركیده ها تكامل یافته ترین گل هایند پاسخ كاملاً روشن است. در این خانواده ارتباط بین حشرات و گل ها در حد كمال تكامل یافته است.

 

با دیدن برخی اركیده های اروپایی مانند اركیده های ابرویی از فاصله نه چندان دور چنین به نظر می رسد كه حشره ای بر روی گل نشسته است اما نگاهی از فاصله نزدیك تر حقیقت را برملا می سازد: رنگبندی، شكل و پشمالویی گلبرگ لابل تقلید دقیقی از یك حشره است. از اینجا معلوم می شود كه چرا اركیده های ابرویی را بدین نام ها می خوانند: ابرویی زنبوری، ابرویی زنبور عسل، ابرویی واسپی، ابرویی زنبور سرخ و... اگر قرار بود آدم ها تنها موجودات شیفته اركیده ها باشند از این رهگذر هیچ فایده ای نصیب این گل ها نمی شد اما خوشبختانه دام عشقی كه آنها برای حشرات گسترده اند بسیار كارگر افتاده است. نر برخی از حشرات بعضی اركیده ها را با ماده هم گونه ای خودشان اشتباه می گیرند. این فریبكاری حتی از این هم فراتر می رود، چرا كه این گل ها دقیقاً بویی مشابه بوی ماده های مورد نظر از خود می پراكنند.

 

نر نیز هیچ فرصتی را از دست نمی دهد: به سرعت به سوی گل شیرجه می رود و می كوشد با چیزی كه فكر می كند ماده همنوع خودش است جفت گیری كند. در تلاش برای این كار حشره با گرده های گل كه به حالت عمودی بر روی پایه نگه داشته شده اند و آماده چسبیدن به سر یا شكم اش هستند، تماس پیدا می كند. او كه از رسیدن به هدف خویش ناكام مانده به ناچار از گل جدا می شود و در حالی كه محموله ای از گرده ها را نیز با خود به همراه دارد درصدد فتح دیگری برمی آید. چندی بعد كوشش دوباره ای را از سر می گیرد و باز به وضعیت جفت گیری باز می گردد. در خلال این مدت اركیده خود را برای دومین تجاوز مهیا ساخته است. این بار پایه های كیسه های گرده طوری رو به پایین خمیده می شوند كه بساك ها جلوی جلو یا به پشت همردیف با سطح چسبناك كلاله قرار می گیرند. اگر قرار بود كه پایه ها به شكلی عمودی و در همان وضعیت سابق خود باقی بمانند، گرده افشانی رخ نمی داد. بدین ترتیب است كه از خودگرده افشانی اجتناب می شود.

 

تردستی اركیده می تواند از این هم بیشتر باشد. در برخی حشرات سر و كله نرها بیش از ماده ها پیدا می شود. آنها پس از خروج از تخم اولین چیزی كه به فكرشان می رسد تضمین تداوم نسل گونه است اما تنها چیزی كه نصیب شان می شود ماده های تقلبی است كه با آرامش خاطر روی گل آرامیده اند و عطرهای فریبنده از خود می پراكنند. در این لحظه است كه اركیده هیچ رقیبی ندارد.

 

  البته تمام اركیده ها هم به فریبكاری تن در نمی دهند. آنها نیز مانند بیشتر گل ها آماده عرضه شهد و رایحه خوش اند به علاوه اینكه یك باند فرود وسیع مثل گلبرگ لابل و راهنمایانی آراسته برای كشاندن حشره به سوی پاداش اش (شهد) و محموله اجباری اش (كیسه گرده) دارند.

 

در برخی گونه های اركیده، اگر هیچ حشره ای به دیدار گل نیاید، پایه های كیسه های گرده خشك می شود و اجازه می دهد كه گرده های همان گل با كلاله تماس پیدا كند. در چنین مواردی است كه خودگرده افشانی رخ می دهد. در گونه های دیگر این پدیده پیش از آنكه گل فرصت شكفته شدن بیابد، رخ می دهد و در برخی گونه ها، گرده افشانی هرازگاهی موقعی كه گیاه هنوز زیر زمین است صورت می گیرد.

اركیده ها احتمالاً در مقایسه با سایر گل ها ظریف ترین هنرهای عاشقانه را خلق كرده اند اما غریزه مادری شان به طرز تاسف باری ناچیز است. در واقع بیشتر زادگان آنها شانس چندانی برای رشد و بالیدن ندارند.

● گل های به غایت پیچیده و بذرهای به غایت ساده

دو یا سه روز پس از گرده افشانی گل پژمرده می شود و می افتد مگر اینكه بارور شده باشد. در این شرایط گلبرگ ها و كاسبرگ ها تغییر رنگ می دهند و می پژمرند اما همچنان چسبیده به تخمدان كه در پشت گل قرار دارد، باقی می مانند. تخمدان برای تشكیل میوه متورم می شود و به شكل كپسول در می آید. پس از رسیدن به بلوغ كه بسته به گونه از ۵ تا ۱۵ ماه به طول می انجامد كپسول گشوده می شود و از آن غباری حاوی هزاران یا حتی صدها هزار بذر رها می شود. این بذرهای مینیاتوری بی نهایت سبكند و به آسانی با ملایم ترین نسیم ها نیز به این طرف و آن طرف می روند. از آنجا كه این بذرها فاقد ذخیره غذایی اند نمی توانند به تنهایی جوانه بزنند. بدین خاطر بذر اركیده بایستی مورد هجوم قارچی قرار گیرد كه تركیبات غذایی لازم برای جوانه زدن و تكوین را برایش فراهم آورد. در برخی موارد قارچ همچنان به رشد خود بر روی ریشه های گیاه بالغ ادامه می دهد. این طوری اركیده های فاقد كلروفیل مانند Neottia nidus-avis می توانند زنده بمانند و این یك مثال عالی از زندگی همزیستی است. با آنكه بذر اركیده ها می تواند زمان طولانی زنده بماند اما بسیاری از آنها در انتظاری عبث برای دستیابی به قارچ از بین می روند. به همین خاطر به رغم تعداد بسیار زیاد بذرها تنها تعداد اندكی از آنها شانس رشد و ایجاد یك اركیده جدید را می یابند. حتی وقتی تمام فاكتورهای لازم برای موفقیت قطعی بذر مهیا می شود باز هم بایستی سال های زیادی بگذرد، در مورد برخی گونه ها بیشتر از ۱۵ سال، تا گیاه جدید بتواند تولیدمثل كند.

 

● تنوع شیوه های رشد

بذر فوق العاده سبك اركیده می تواند بدون هیچ مشكلی خود را به نوك درختان برساند. به همین خاطر با دو نوع اركیده سر و كار داریم: اركیده های خاكزی كه همان طور كه از اسم شان برمی آید روی زمین زندگی و رشد می كنند و اركیده های دارزی كه بر روی درختان مستقر می شوند. هر یك از دو نوع اركیده می توانند به دو روش مختلف رشد كنند: اركیده های چندآسه ای كه رویش جدید در كنار رویش سال پیش صورت می گیرد و باعث گسترش جانبی گیاه می شود، و اركیده های تك آسه ای كه رویش جدید بر روی رأس گیاه بر ارتفاع می افزاید. گوناگونی بسیار زیاد در سبك زندگی و رشد اركیده ها تنوع ریخت شناختی چشمگیر اندام هایشان را تبیین می كند.

 

● برگ ها، ریشه ها، ریزوم ها و بقیه پیازهای كاذب

در اركیده های چند آسه ای ریشه ها بر روی ریزوم و رو به پایین رشد می كنند.ریزوم ساقه كوتاهی است كه در زیرخاك (در اركیده های خاكزی) یا بر روی تكیه گاه (در اركیده های دارزی) به وجود می آید. اما ساقه و برگ هایی كه بر روی آن پدیدار می شوند، رو به بالا رشد می كنند. اكثر گونه های دارزی در ساقه هایشان اندام های ذخیره ای دارند كه به آنها كمك می كند تا شرایط دشوار فصل خشك را تحمل كنند. شكل این اندام ها از گونه ای به گونه دیگر فرق می كند اما در تمامی موارد یك بادكردگی پیازمانند وجود دارد كه بدین خاطر آن را پیاز كاذب یا شبه پیاز می نامند. برگ ها در منتهاالیه شبه پیازها به وجود می آیند. معمولاً تنها تعداد اندكی شبه پیاز در ساقه ها شكل می گیرند: یك یا دو یا چهار تا كه بسته به گونه فرق می كند. بسیاری از اركیده های خاكزی مانند اركیده های جنس Orchis یا Ophrys كه برگ ها و ساقه هایشان طی فصل سرما از بین می رود اندام های ذخیره ای دیگری نیز دارند كه عبارتند از دو پیاز در بین ریشه ها: یكی از آن دو كه چروكیده می شود منابع غذایی لازم برای رشد گیاه را فراهم می كند و دیگری كه تازه تشكیل می شود مهیای تغذیه برگ ها و ساقه های جدیدی است كه در بهار سبز می شوند. این دو پیاز پهلو به پهلوی هم قرار می گیرند و نام اركیده كه از كلمه یونانی «اركیس» به معنی بیضه مشتق شده به نحوه استقرار همین پیازها اشاره دارد. در اقلیم هایی كه گرمی و رطوبت ثابت است و در نتیجه نیازی به اندام های ذخیره ای نیست برخی از اركیده های خاكزی فاقد چنین اندام هایی هستند. آنها حتی ساقه ندارند و صرفاً دارای برگ و سنبله گل هایند. معروفترین این اركیده ها Paphiopedilum است.

 

● اركیده های تك آسه ای

ساقه در این اركیده ها دراز و درازتر می شود و در نمونه هایی مانند وانیل به چندین متر می رسد، اما غالباً رشد آنها به طرز مناسبی محدود می شود مانند اركیده های جنس Vanda، Phalaenopsis، Angraecum و سایرین. برگ ها در آنها به طور متناوب در اطراف ساقه می رویند. ریشه ها نیز در قاعده و در جای جای طول ساقه می رویند.

 

● تنوع در شكل برگ

برگ در اركیده ها همواره ساده با رگبرگ های طولی است با این همه اشكال بسیار متنوع برگ در گونه های مختلف پیدا می شود. برگ ها می توانند تخم مرغی یا نیزه ای، باریك و نازك یا طویل و استوانه ای باشند، به همین ترتیب ممكن است خیلی بزرگ یا خیلی كوچك یا حتی كاملاً تحلیل رفته باشند. گونه هایی كه در آفتاب رشد می كنند برگ های ضخیم دارند و آنهایی كه سایه پسندند برگ هایشان نازك است و به جز چند مورد استثناء مانند (Eria velutina) برگ ها فاقد كرك اند. در مواردی هم برگ نقشی مشابه پیازهای كاذب را برعهده می گیرد و به عنوان اندام ذخیره آب عمل می كند. برگ ها معمولاً به رنگ سبز (از تیره تا روشن) و در مواردی به رنگ های دیگر نیز هستند. مثلاً در Phalaenopsis schilleriana سطح زیرین برگ بنفش است و در Macodes petola برگ ها رگه هایی به رنگ زرد طلایی دارند.

 

● سیستم ریشه ای

اگرچه ریشه اركیده های خاكزی در مقایسه با ریشه سایر گیاهان چندان قابل توجه نیست اما در عوض سیستم ریشه اركیده های دارزی درست نقطه مقابل آنها است. تمامی سیستم های ریشه ای برای جذب آب و نمك های معدنی تلاش می كنند اما وقتی قرار باشد این مواد به جای خاك از هوا گرفته شوند كار بسیار دشوار می شود. از این رو ریشه های اركیده های درختی خیلی بیشتر تكامل و تنوع یافته اند. آنها معمولاً استوانه ای شكل اند و ممكن است برای به دام انداختن رطوبت هوا تا چندین متر رو به پایین آویزان شوند. بدین خاطر سطح بیرونی ریشه ها در بافتی اسفنجی به نام شامه پوشانده می شود كه به آنها ظاهری نقره ای خاكستری می دهد. اركیده ای كه بالای یك شاخه قرار گرفته ممكن است به آسانی توسط حیوانی یا با فوت بادی از جا كنده شده و از درخت سقوط كند. از این رو دومین كاركرد این ریشه های محكم، نگه داشتن گیاه بر روی تكیه گاهش است. این ریشه ها در اركیده های بی برگ كاركرد سومی نیز دارند و آن اینكه در غیاب برگ با كلروفیلی كه دارند وظیفه فتوسنتز را هم انجام می دهند. اركیده ها با داشتن این همه تنوع ریخت شناختی بدیهی است كه گیاهانی همه فن حریف از كار درآمده اند و قادر به سازش با بسیاری از محیط ها هستند و در واقع اركیده ها تقریباً در همه جای زمین پیدا می شوند.

 

 اركیده ها جهان را تسخیر كرده اند

اركیده ها در تمامی قاره ها به جز قطب جنوب و در تمامی زیستگاه ها مگر در بیابان یافت می شوند. آنها حتی در مناطقی با درجه حرارت پایین و رطوبت هوای بالا نظیر اروگوئه حضور دارند. اركیده Dendrobium cunninghamii كه در نیوزیلند می روید گاهی شرایط یخبندان را نیز تحمل می كند. اركیده های دندروبیوم تاسمانی و استرالیا روی صخره ها و تخته سنگ ها رشد می كنند و به همین خاطر به «سنگ رست »ها معروفند. در عرض های جغرافیایی نزدیك به آلپ و پیرنه اركیده های خاكزی غالب اند اما در عرض های نزدیك تر به خط استوا اركیده های دارزی رایج ترند. در مجموع اركیده ها در ارتفاع ۱۱۰۰ تا ۲۱۰۰ متری از سطح دریا فراوانند.گل های سفید در اركیده های آفریقا به وفور دیده می شوند اما در آسیا كه به داشتن اكثر گونه های اركیده می بالد، گل ها اكثراً رنگارنگند.

 

  اركیده های قاره آمریكا نیز به همان اندازه اركیده های آسیا از غنای رنگ برخوردارند. این قاره سرزمین مستعدی برای اركیده های جنس Cattleya است. جنوب چین نیز دارای برخی از جالب توجه ترین اركیده های Paphiopedilum است و سایر اركیده های خاكزی جالب در استرالیا رشد می كنند.نكته عجیبی كه درباره برخی جنس های اركیده وجود دارد این است كه تنها در یك منطقه از جهان موجودند و در هیچ جای دیگری حتی با داشتن شرایط اقلیمی كاملاً یكسان رشد نمی كنند مثلاً جنس Odontoglossum تنها در آمریكای جنوبی پیدا می شود، جنس Vanda فقط و فقط در جنوب شرقی آسیا حضور دارد و همین طور تا به آخر. اركیده ها با این همه زیبایی، این همه اشكال شگفت انگیز و عجیب و با چنین پراكنش گسترده ای گویی مقدر شده كه توسط انسان مورد استفاده قرار گیرند.

 

● یك گیاه با كاربردهای فراوان

استفاده از برخی اركیده ها در پزشكی و درمان های رایج احتمالاً از روی شكل جفت پیازهای زیرزمینی آنها كه یادآور شكل خاصی بوده صورت می گرفته است. هنوز هم در تركیه از ریشه خشك شده اركیده نوعی غذا تهیه می شود. وانیل كه توسط آزتك ها مورد استفاده قرار گرفت بیش از هر اركیده دیگری در جهان كاشته می شود. غلاف بسیار معطر آن در بسیاری از غذاها و نیز عطرها مصرف می شود. وانیل مهمترین منبع درآمد ملی در كشورهای تك محصولی نظیر ماداگاسكار، كومور و جزیره رونیون است.

 

  هرچند كه بازار وانیل طبیعی در مقایسه با محصولات ساختگی بسیار كوچك است اما بگذارید امیدوار باشیم كه این بازار كوچك به تمامی از میدان به در نشود.در چین پیازهای كاذب گونه خاصی از Dendrobium به عنوان یك دم كرده آرام بخش استفاده می شود. در كره گونه D.nobile پیدا شده كه حاوی عوامل ضدسرطان است. در سرتاسر آسیا این گل نقشی كلیدی در زندگی روزمره و در رسوم مذهبی دارد. میوه اركیده Cymbidium برای بومیان استرالیا در نقش داروی ضدآبستنی عمل می كند. در جزایر آنتیل از Bletia tuberosa برای درمان مسمومیت استفاده می شود. در ژاپن از شیره Bletilla چسبی تهیه می كنند كه در صنایع سنتی كاربرد دارد. در گوآتمالاو پرو، اركیده ها در جشن های مذهبی به عنوان هدایا و تزیینات نقش بسیار مهمی دارند. در گواتمالا اركیده Cattleya skinneri گل سنت سباستین است در حالی كه در كاستاریكا گل ملی است. در پاناما، Peristeria elata از چنین جایگاه رفیعی برخوردار است.

 

  اركیده هنوز هم مانند گذشته الهام بخش نقاشان، مجسمه سازان، تصویرگران و سایر هنرمندان و برای مابقی ما دست كم اینكه بسیار تحسین برانگیز است.

 

  از ۱۶۹۸ كه نخستین اركیده نواحی گرمسیری Brassavola nodosa از جزیره كاراكائو به هلند آورده شد، جذابیت و فریبندگی این گل ها بی وقفه افزایش یافته است. در ابتدا اركیده ها تنها مورد توجه علاقه مندان خوش اقبالی بوده اند كه می توانستند برای آوردن گیاه به كلكسیون هایشان راهی سفر شوند. اما رفته رفته با بهبود شیوه های كشت به ویژه روش های كم خرج تر گرم كردن محیط با استفاده از بخار آب به جای هوای داغ، اركیده های مناطق گرمسیری در دسترس افراد بیشتری قرار گرفتند. از پایان قرن نوزدهم، اركیده ها در مقیاس های وسیع به منظور تجارت گل بریده شان در منطقه گنت بلژیك كشت شده اند. اركیده های Cattleya، Odontoglossum و Paphiopedilum از بلژیك به پاریس، برلین و حتی مسكو فرستاده می شود. در انگلستان داشتن مجموعه های اركیده در خانه های اشرافی عادی بوده و در منازل طبقات متوسط خوش سلیقه نیز دست كم یك اركیده خانه وجود داشته است.

 

   داشتن این كلكسیون ها هنوز هم رونق دارد و اركیده ها مانند كارهای هنری در حراج فروخته می شوند. در ایالات متحده، آلمان و فرانسه نیز شور و عشق مشابهی دیده می شود. تمامی بستان كاران بزرگ به كشت اركیده ها نیز مشغولند. هلند اكنون بزرگترین تولیدكننده اركیده اروپا است. در مناطق گرمسیری جهان، تایلند نخستین كشوری است كه شیوه های كاشت اركیده ها را پیشرفته ساخت اما مالزی وسیع ترین زمین ها را به تولید اركیده ها اختصاص داده است. ژاپن عمده ترین واردكننده گل های بریده اركیده جهان است در حالی كه بزرگترین واردكننده در اروپا، ایتالیا است. واردات اركیده فرانسه در سال ۱۹۹۳ به ۸ میلیون شاخه رسید. این تجارت پررونق تنها به گونه های گیاه شناختی موجود محدود نمی شود.

 

  آنها عمدتاً گونه های هیبرید هستند كه توسط باغبانان در تعداد بسیار زیاد خلق شده اند. این هیبریدها ممكن است صرفاً حاصل پیوند زدن دو گونه خویشاوند باشند یا ممكن است هیبریدهایی از دو یا حتی سه یا چهار جنس مختلف باشند. به نظر می رسد كه آینده اركیده های پرورشی اطمینان بخش است درست برعكس وضعیت گونه های اركیده شناخته شده یا ناشده ای كه همچنان در طبیعت سرسختی می كنند. اكنون زیستگاه های این اركیده ها با تخریب های وسیع جنگل های گرمسیری و سرعت سرسام آور شهرنشینی به شدت مورد تهدید قرار گرفته است. تاكنون بسیاری از گونه های اركیده از دست رفته اند و تنها باید امیدوار بود كه انسان به زودی دست از این تخریب ها بردارد تا شاید هنوز در گوشه و كنارهای پرت افتاده جنگل ها، گونه جدیدی از این گل های شگفت انگیز شانس بالیدن داشته باشد.

منبع : سایت آفتاب

درباره زندگی و آثار فرانس دی وال

 

درباره زندگی و آثار فرانس دی وال

 

▪ نكته

ما دو رو داریم كه هر كدام از آنها در تناظر با ویژگی های كلیشه ای یكی از نزدیك ترین عموزاده های انسانریخت انسان یعنی شمپانزه و بونوبو هستند. در واقع ما انسانریختی دوقطبی هستیم. ما رویی بسیار زشت و ناخوشایند داریم و هنگامی كه رذل می شویم تقریباً از هر جانور دیگری كه می توان تصور كرد رذل تریم. اما در عین حال رویی بسیار خوشایند و فداكار نیز داریم و هرگاه خوب می شویم تقریباً از هر جانور دیگری كه بتوان تصور كرد هم عملاً بسیار دوست داشتنی تریم.

 

  

برای مطالعه کل مطلب روی ادامه مطلب کلیک کنید

ادامه نوشته

خستگی مداوم

 

خستگی مداوم

 

خستگی مداوم باعث می شود شخص در تمام اوقات روز نیاز به استراحت را در خود احساس کند. در هر لحظه یک نفر از هر ده نفر از خستگی مداوم رنج میبرد و باید گفت که تعداد زنان مبتلا به این مشکل بیشتر است. در بسیاری از کشورهای جهان خستگی مفرط یکی از دلایل عمده مراجعه افراد به پزشک عمومی است.

 

برای مطالعه کل مطلب روی ادامه مطلب کلیک کنید

 

ادامه نوشته

بید خفاش فریب

بید خفاش فریب

 

گوش در اكثریت بیدها تنها به یك منظور تكامل یافته است: برای كمك به پرهیز از خورده شدن توسط خفاش ها. گوش بیدها طوری تنظیم شده است كه می تواند آواهای «پژواك جایابی» :(echlocation) تعیین موقعیت اشیا با ردیابی پژواك هایی كه از طریق صداهایی با فركانس بالا بازتاب می یابند _م) را بشنود و این منجر به رفتارهایی در بید می شود كه به او در فرار از خطر كمك می كند. بسیاری از بیدها احتمالاً با تقلید آواهای خفاشی كه در تعقیب شكار است، حمله خفاش را ناكام می سازند. ناهمگونی آوای حاصل از رفتار بیدها احتمالاً منجر به سردرگمی خفاش می شود.

در واقع رادار خفاش را دچار اختلال كرده و حیوان را در تعیین محل شكارش با شكست مواجه می سازد. علاوه بر این خفاش احتمالاً ارتباط بین صداهای كلیك تیلیك بید با یك وعده غذای نامطبوع را فرا می گیرد و این خود احتمال حمله خفاش به بید را كاهش می دهد. اما عجیب است كه تاكنون هیچ گاه صداهای كلیك تیلیك بیدها طی حمله خفاش در شرایط طبیعی ثبت یا بررسی نشده است. به تازگی دو بوم شناس حسی، «جان راتكلیف» از دانشگاه كورنل ایتاكا در نیویورك و «جیمز فولارد» از دانشگاه تورنتو در اونتاریو به این موضوع پرداخته اند. آنها مشاهده كردند كه آواهای بید بر شكار كردن خفاش تاثیر می گذارد اما فقط در حین حمله های هوایی. درست همان موقعی كه خفاش برای حمله نهایی خود تصمیم می گیرد- چیزی در حدود نیم ثانیه پیش از رسیدن به هدف- نوعی بید ببری، Cycina tenera، آواهای كلیك تیلیكی خود را از اندام تولید صدا واقع در سینه خارج می سازد. البته این نوع دفاع تاخیری در آواهای نزدیك موثر هستند: به این ترتیب كه بیدهایی كه اندام تولید صدای آنها سالم و دست نخورده بود به طور چشمگیری كمتر از بیدهایی كه اندام تولید صدایشان توسط پژوهشگران از كار افتاده بود، مورد حمله خفاش ها قرار گرفتند.

 

Natural History, Apr.۲۰۰۶

منبع : روزنامه شرق