پروستات چیست ؟
پروستات بخشی از عضو جنسی مرداست که به شکل و اندازه تقریبی گردو، زیر مثانه قرار گرفته و مجرای خروجی آن را مطابق شکل احاطه کرده است .
نقش پروستات چیست ؟
نقش پروستات تولید مایع وروان کردن حرکت اسپرماتوزوئیدها به خارج است .
چرا انجام آزمایش پروستات ضرورت حیاتی دارد؟
چون عوارض بیماریهای پروستات دردناک و رنج آور است و با تشخیص به موقع ، نتیجه درمان موفق تر خواهد بود.
بیماریهای پروستات کدامند؟
مشکل عمده پروستات ، رشد نا متناسب ( هیپرپلازی خوش خیم ) آن است که از ٤٠ سالگی شروع به پیشرفت می کند و ممکن است در سنین ٦٠ تا ٧٠ سالگی به بزرگی یک پرتقال برسد. تقریبا نیمی از مردان در دهه هفتاد سالگی عمر خود گرفتار هیپرپلازی پروستات می شوند.
علت بروز این بیماری به درستی مشخص نشده است ، ولی تغییرات هورمونی یکی از عوامل موثر محسوب می شود. هیپرپلازی پروستات خطر جانی ندارد و از نظر فعالیت جنسی نیز مشکلی بوجود نمی آورد . ولی کلا بیماری مزاحمی است مشکلات ادراری آن مانند احساس فشار در دفع و تخلیه ادرار، قطع و وصل دردناک آن در حین تخلیه و همچنین تکرر ادرار بخصوص شبها از عوارض عمده آن است . تشدید این عوارض گاهی منجر به انسداد مجرای ادرار می شود که بیمار را اجبارا روانه اورژانس می کند. درمان هیپرپلازی پروستات با دارو و یا عمل جراحی امکان پذیر می باشد دومین بیماری التهاب حاد و مزمن پروستات است که در هر سنی از دوران بلوغ به بعد اتفاق می افتد.
نوع حاد التهاب ، اکثرا به علت آلودگی میکروبی به طور ناگهانی و با شدت بروز می کند بیماری با تب و لرزو احساس سرماخوردگی شروع شده و عوارضی شبیه هیپرپلازی پروستات دارد . بیمار از سوزش دفع و تکرر ادرار و همچنین درد کمر و فشار بین رانها و اطراف بیضه ها شکایت دارد. این عارضه با کشت ادرار و تعیین و تجویز آنتی بیوتیک به سهولت درمان پذیر می باشد . التهاب پروستات گاهی به علل نامشخص با عوارضی ضعیف تربرگشت کرده و مزمن می شود . دراین حالت کشت ادرار غالبا منفی است ولی افزایش گلبولهای سفید در ادرار ، وجود التهاب را تائید می کند . التهاب مزمن به سادگی التهاب حاد درمان پذیر نمی باشد.
سرطان پروستات شایع ترین نوع سرطان در مردان بالای ٥٠ سال است . معروفیت این نوع سرطان نسبت به سایر سرطانها ، نه به علت خطرناک بودن آنست ، بلکه وجود روشهای تشخیصی و امکان پیشگیری موفقیت آمیز آن ، دلیل برشهرت بیماری می باشد . سرطان پروستات اکثرا کند رشد هستند و تا دهها سال می توانند درداخل غده بدون بروز علائمی باقی بمانند. طبق آمار تهیه شده در آمریکا حدود ١٦ درصد مردان در طول عمر خودبا نوعی از سرطان کند رشد یا تند رشد روبرومی شوند . حدود نیمی از آنها بدون عارضه به زندگی ادامه می دهند . ولی نیم دیگر گرفتار عوارض آن میشوند که ازاین تعداد تنها ٣ نفر جان می بازند علائم اولیه سرطان پروستات در مرحله
داخل غده ای که هنوز پیشرفت نکرده ، نیز شبیه هیپرپلازی و شامل تکرر ادرار و قطع و وصل جریان ادرار در موقع تخلیه می باشد.
سرطان پروستات چه کسانی را تهدید می کند؟
مردان مسن بیشتر در معرض ابتلا به سرطان پروستات قرار دارند. طبق آمارموجود ، احتمال بروز سرطان در سنین زیر ٥٠ سال حدود ٧% است . در حالیکه در دهه ٧٠ سالگی به ٧٥% می رسد. افراد بازمینه ارثی ، دومین گروهی هستند که معرض ابتلا می باشند . کسانی که ٢ تا ٣ نفر از بستگان نسبی و نزدیک آنها سرطان پروستات داشته اند ، ١٠ برابر بیشتر از سایرین با خطر بیماری روبرو می شوند . درگزارشاتی که اخیرا منتشر شده است ، به نظر می رسد که روش زندگی و رژیم غدایی نا مناسب نیز از عوامل موثر در بروز سرطان باشد.
تشخیص سرطان پروستات چگونه انجام می گیرد؟
در مراکز تخصصی ، اولین اقدامی که برای تشخیص سرطان پروستات به کار می رود لمس انگشتی Digital Rectal Exam که بدین ترتیب حجم و استحکام غدد بررسی می شود . البته تجربه عملی پزشک در این روش ، نقش عمده ای در چگونگی تفسیر آزمایش خواهد داشت .
اندازه گیری غلظت پی اس ای PSA خون نیز به عنوان تست تکمیلی و تائیدی مورد استفاده قرار می گیرد. پزشکان می توانند آزمایش PSA می توانند به تنهائی و یا همراه با DRE درخواست نمایند.
پی اس ای ” PSA ” چیست ؟
PSA نوعی پروتئین است که در سلولهای غده پروستات تولید و وارد جریان خون می شود. ترشح PSA در برخی از بیماران به طور طبیعی بیشتر از دیگران است . پزشکان غلظت خونی PSA زیر ٤ میکروگرم در لیتر را طبیعی به حساب می آوردند و مقادیر ٤ تا ١٠ و ١٠تا ٢٠ میکروگرم را به ترتیب ” افزایش کم ” و ” افزایش متوسط ” تلقی می کنند و مقادیر بیش از ٢٠ میکروگرم در لیتر را ” افزایش زیاد ” می دانند. در صورت بالا بودن PSA خون علاوه بر سرطان ، در موارد دیگری نیز از جمله هیپرپلازی پروستات و التهاب و عفونت آن و حتی ماساژ و فعالیتهای جنسی و بعضی تحریکات فیزیکی افزایش می یابد. از طرف دیگر چنانچه اشاره شد ، حدود ٨ تا ١٠ درصد نتایج غیر طبیعی ” مثبت کاذب ” می باشند . بنابراین تغییرات PSA باید با نظر پزشک معالج تفسیر شود و بیمار نباید تنها با یک نتیجه غیر طبیعی به اقدامات تهاجمی مانند بیوپسی و یا جراحی بپردازد.
چگونه میتوان ضریب اطمینان اندازه گیری PSA را بالابرد؟
اعتماد به نتایج آزمایش PSA را می توان با اندازه گیری سرعت افزایش آن نسبت به زمان ( PSA Velocity ) بالا برد. به این معنی PSA بیمار ، چند بار درفواصل زمانی معین اندازه گیری می شود . چنانچه افزایش آن تداوم داشته باشد، احتمال وجود سرطان بیشتر است . در این صورت بیمار باید تحت مراقبت مخصوص قرار گیرد.
روش دیگری که بهتر می تواند وجود سرطان را از سایر بیماریهای غیر سرطانی تفکیک کند، اندازه گیری PSA آزاد خون ( f PSA ) و تعیین نسبت ان به PSA تام ( t PSA ) یعنی نسبت ( f PSA ) /( t PSA ) می باشد. این نسبت در سرطان پروستات ، کمتر از بیماریهای غیر سرطانی است ، بنابراین نتایج آزمایشهائی که غلظت PSA تام در محدوده بین ٤ و ١٠ میکروگرم در لیتر باشد و نتوان بیماری بدخیم را ازخوش خیم تفکیک نمود، باید مجددا غلظت هر دو نوع تام و آزاد اندازه گیری شده و نسبت آزاد به متصل محاسبه گردد.
در آزمایشگاه ها ، حد ماکزیمم PSA خون افراد سالم بدون در نظر گرفتن تغییرات سنی آنها ٤ میکروگرم در لیتر در نظر گرفته می شود ، در حالیکه با توجه به آمار ، غلظت آن از ٥/١ میکروگرم درسنین زیر ٥٠ سال تا ٥/٦ میکروگرم در سنین بالای ٧٠ سال تغییر می کند، بنابراین چنانکه نتایج آزمایش بر پایه تغییرات سنی بیمار تفسیر شود، بهتر می توان موارد ” مثبت کاذب ” را کاهش داد . در یک روش دیگر ، غلظت PSA برحسب حجم پروستات که با سونوگرافی مشخص می گردد، محاسبه می شود. به این صورت ، احتمال سرطانی بودن پروستات بزرگ با غلظت معینی از PSA کمتر از پروستات کوچکی خواهد بود که همان غلظت PSA را داشته باشد.
نظریه کلی برای چک آپ سرطان پروستات چیست ؟
متخصصین برای ارائه جواب به این سوال در انتظار تکمیل طرح تحقیقاتی * PLCO می باشند که از ده سال قبل در آمریکا روی ٣٧ هزار داوطلب در حال انجام است . طرح PLCO خود به منظور تعیین ارزش غربالگری چهار نوع سرطان شایع ، از جمله سرطان پروستات برنامه ریزی شده است ، که مشخص شود آزمایشهای DRE و PSA تا چه اندازه ای می توانند قابل اطمینان باشند و همچنین معلوم شود چند درصد از سرطانهای تشخص داده شده ، درمان پذیر خواهند بود. در عین حال انجمن سرطان آمریکا ( ACS ) انجام سالیانه دو آزمایش فوق را در مردان بالای ٥٠ سال و همچنین مردان بالای ٤٠ سال که پدر یا برادر بزرگتر آنها سرطان پروستات داشته اند ، توصیه کرده و جامعه اورولوژیستهای آمریکا ( AUA ) نیز برآن صحه گذاشته است . این آزمایش ها در نهایت با نسج برداری و آزمایش میکروسکوپی تائید می گردند.
روش پیش گیری سرطان پروستات چگونه است ؟
بهترین روش حفظ سلامت پروستات ، چک آپ سالیانه و مراجعه سریع به پزشک ، در صورت بروز مشکلات اداری است . چک آپ مرتب حتی برای کسانیکه جراحی پروستات داشته اند نیز ضروری است . زیرا جراحی پروستات نمی تواند تضمینی در برابر سرطان باشد. در هر حال با تشخیص هرچه سریعتر سرطان ، موفقیت درمان بیشتر خواهد بود. در حال حاضر طرحی توسط انستیتوسرطان آمریکا NCI تحت نام * PCPT روی ١٨ هزار داوطلب در جریان است . هدف از این طرح این است که مشخص شود آیا Finasteride داروی مهار کننده فعالیت هورمون تستوسترون که برای کاستن حجم پروستات هیپرتروفی شده مصرف می شود، توانایی ممانعت از پیشرفت سرطان را دارد یا خیر.
منابع : world-news.org
http://shabgard-tanha.mihanblog.com/post/460
دیستروفی عضلانی دوشن
دیستروفی عضلانی یک بیماری مهم نقص ژنتیکی است که در اثر از بین رفتن تدریجی بافت عضلانی به وجود می آید.رایج ترین نوع بیماری دیستروفی عضلانی بیماری دوشن است.دوشن یک اختلال وابسته به کروموزوم X است که احتمال وقوع آن یک از هر 3500 نوزاد پسر است.این بیماری از نوع مغلوب وابسته به جنس می باشد.پسران حامل ژن بیماری دوشن از اوایل نوزادی از عوارض این بیماری رنج می برند.هنگامی که این پسران به سن بلوغ می رسند بافت عضلانی کاملا از بین می رود و فلج و سپس مرگ اتفاق می افتد.در سال 1987 محل ژن بیماری کشف شد.این ژن که بر روی کروموزوم X قرار دارد حامل رمز نوعی پروتئین ناشناخته است که این پروتئین را دیستروفین نامگذاری کردند.در افراد سالم دیستروفین به مقدار کم وجود دارد و میزان آن کمتر از 002/0 کل پروتئین بافت ماهیچه ای است. اما در بیماران دوشن این پروتئین یا اصلا وجود ندارد یا غیر فعال است.بیماران دوشن، بخشی از ژن تولید کننده دیستروفین را ندارند.
ادامه مطلب
الفباي هپاتيت
هپاتیت عبارت است از التهاب کبد (جگر). هپاتیت علل متفاوتی دارد. الکل، بعضی از داروهها، بعضی بیماریهای ارثی، میکروبها، انگلها، ویروس ها و بالاخره بیماریهای خود ایمنی ممکن است ایجاد هپاتیت کنند. ویروس ها شاید بیشتر از بقیه علل دیگر ایجاد هپاتیت کنند. ویروسهای متعددی می توانند التهاب
کبد بوجود اورند که مهمترین انها ویروس هپاتیت ا، ویروس هپاتیت بی، ویروس هپاتیت سی، ویروس هپاتیت دی، ویروس هپاتیت ای و ویروسهای دیگر را می توان نام برد.
هپاتیت ها را به حاد و مزمن طبقه بندی می کنند. اصطلاح حاد نشان دهنده زمان بروز علائم و تداوم انها است و نشان دهنده خطرناک بودن یک بیماری نیست. مثلا اگر علائم هپاتیت کمتر از ۶ ماه از بین بروند و بیمار بهبودی کامل پیدا کند، هپاتیت را حاد می گوئیم و در صورتی که علائم هپاتیت بیش از ۶ ماه ادامه یابد، هپاتیت را مزمن می گوئیم. هپاتیت های حاد معمولا به خودی خود بهبودی کامل می یابند و فقط درصد بسیار کمی از بیماران فوت می کنند. هپاتیت ناشی از ویروس های بی یا سی در عدهای از بیماران مزمن می شود. هپاتیت های مزمن معمولا بهبودی کامل پیدا نمی کنند و سالها ادامه می یابند و چنانچه خیلی پیشرفت کنند و کبد کاملا اسیب ببیند و تخریب شود به بیماری سیروز کبدی تبدیل می شود. سیروز کبدی عوارض متنوع و خطرناکی دارد و امکان بهبود قطعی ندارد. گاهی برای بیماری سیروز پیشرفته کبدی، البته در کشورهای پیشرفته، پیوند کبد انجام می دهند که این روش هم موفقیت صد در صد ندارد.
هپاتیت حاد ایجاد شده توسط ویروسهای ذکر شده درمان خاصی نداشته و بیماری باید خود به خود معمولا بعد از چند هفته بهبودی کامل می یابد. اگر هپاتیت حاد پس از ۶ ماه بهبودی نیافت، مزمن شده و برای تعیین نوع و میزان اسیب رسیده به کبد بایستی نمونه برداری از کبد انجام گیرد. نمونه برداری از کبد با سوزن مخصوص در بیمارستان و با بی حسی موضعی انجام میشود.
منبع :
سايت آفتاب
دکتر حامد دقاق زاده - (متخصص بیماریهای داخلی - استادیار دانشگاه علوم پزشکی اصفهان)
سرطان ریه
به نقل از منابع اینترنتی، سرطان ریه شایعترین سرطان در هر دو جنس در سراسر جهان است و بیش از ۸۰ درصد بیماران مبتلا به این سرطان در فاصله ۵ سال از زمان تشخیص بیماری جان خود را از دست میدهند. با توجه به سلولی که دچار تراریختی و سرطان شده است اشکال مختلفی از سرطان ریه وجود دارد که هر کدام نشانه ها و عوارض خاص خود را دارند. شایعترین اشکال سرطان ریه عبارتند از: ................
برای مطالعه متن کامل روی ادامه مطلب کلیک کنید
ادامه مطلب
افت قند خون 
برای مطالعه متن کامل روی ادامه مطلب کلیک کنید
ادامه مطلب
بیماری " آلكاپتونوریا " نوعی بیماری ژنتیكی است كه در اثر نارسایی در فرایند تجزیهی اسیدآمینههای فنیل آلانین و تیروزین به وجود میآید. این بیماری پیامد كمبود آ نزیمی است كه اسید هموجنتیسیك (آلكاپتون) را به اسید مالیل استواستیك تبدیل میكند. در اثر كمبود این آنزیم، كه هموجنتیسیك اسید اكسیداز نام دارد، آلكاپتون در بدن بیمار انباشته میشود و از راه ادرار به بیرون راه مییابد . این نارسایی به بیماری خطرناكی نمیانجامد، اما وقتی ادرار در برخورد با هوا قرار میگیرد، آلكاپتون با اكسیژن واكنش میدهد كه پیامد آن، تبدیل آلكاپتون به فراوردهای تیره رنگ است و این فراورده باعث تیره شدن رنگ ادرار میشود. از این رو، مردم عادی نوزادنی را كه با این نارسایی به دنیا میآمدند، انسانهایی سیاه بخت و تیره روز میپنداشتند.
آرچیبلد گرود با پژوهش گستردهای كه روی این بیماری انجام داد، به این نتیجه رسید كه این نارسایی، به علت یك عامل ژنی نادر (باتوار ث مندلی) رخ میدهد و ازدواج بستگان درجهی اول، زمینهی بروز این صفت نهفته و نادر را آماده میسازد. برای این پژوهش بود كه نظریهی " یك ژن، یك آنزیم " ، با نام این پژوهشگر گره خورد. البته، همانطور كه در ادامه میخوانید، وی با گردآوری و تفسیر دادههای به دست آمده از پژوهشهای دانشمندان دیگری، به این مفهوم پایهای دست پیدا كرد.
در پژوهشهای گرود، كمتر با طراحی آزمایش روبهرو میشویم. در حقیقت ، او با مشاهده و گردآوری اطلاعات توانست، فرضیههای خود را تا اندازهای اثبات كند. سرانجام، زیستشیمیدانها با پژوهش هایی كه طی نیم سده انجام دادند، توانستند تصویر دقیقتری از اساس بیماری آلكاپتونوریا عرضه كنند.
در این مقاله، شما با شیوهی پژوهشی گرود آشنا میشوید و درمییابید كه چگوه گردآوری دادهها و تفسیر آنها به یك یافتهی زیستشناسی میانجامد.
طرح مسئله
در سال 1898 میلادی، خانوادهای به دكتر گرود مراجعه كردند كه ادرار كودكشان پس از برخورد با هوا ، تیره رنگ میشد ( پوشاك نوزاد در بخش جلو قهوهای تیره تا سیاه میشد). سه سال بعد، كودك دیگری در همان خانواده به دنیا آمد كه به همین بیماری دچار بود. مشاهد ههای آغازین گرود نشان داد، این بیماری در خانوادهها تكرار میشود، یعنی اگر یكی از خویشاوندان نسبی این صفت را داشته باشد، احتمال بروز آن در خویشاوندان دیگر نیز هست. اما به طور معمول، والدین كودكان بیمار ، این صفت را ندارند.
مسئله:
- چرا ادرار كودكان دچار شده به آلكاپتونوریا ، پس از برخورد با هوا، تیره میشود؟
- آیا این بیماری ارثی است؟
- الگوی توارث آن چگونه است؟
گردآوری اطلاعات:
در سال 1859، شیمیدانها ثابت كردند در ادرار این بیماران تركیبی به نام اسید هموجنتیسیك (آلكا پت ون) وجود داردكه پس از واكنش با اكسیژن هوا ، به ماده ی سیاه رنگی تبدیل میشود و ساختمان شیمیایی آن، شبیه ملانین (رنگیز ه ی پوست) است.
چند پژوهشگر مقدار اسید هموجنتسیك ادرار بیماران را اندازهگیری كردند.
|
شماره |
جنسیت |
سن (سال) |
اسید هموجنتیسیك (گرم) |
پژوهشگر |
|
1 |
مرد |
5/2 |
2/3 |
اریك مایر |
|
2 |
مرد |
5/3 |
6/2 |
آرچیبلد گرود |
|
3 |
مرد |
8 |
7/2 |
ایوالد استایر |
|
4 |
مرد |
18 |
9/5 |
استانج |
|
5 |
مرد |
44 |
6/4 |
میتلباخ |
|
6 |
مرد |
45 |
7/4 |
اوگدن |
|
7 |
مرد |
60 |
3/5 |
هامارستن |
|
8 |
زن |
60 |
3/2 |
املسن |
|
9 |
مرد |
68 |
8/4 |
ولكاو/ بومن |
توجه: میانگین ترشح اسید هموجنتیسیك به گرم در 24 ساعت و با رژیم غذایی معمولی
پژوهشگران دریافتند :
1. این مولكول در ادرار افراد سالم وجود ندارد
2. همهی بیماران از كودكی این نارسایی را دارند
3. تغییر رژیم غذایی، باعث تغییر مقدار آلكاپتون در ادرار نمیشود
فرضیه سازی
دادههای جدول نشان میدهد، بین سن بیمار ا و میزان ترشح اسید هموجنتیسیك ( و در واقع ، بیماری آلكاپتونوریا ) ارتباطی وجود ندارد و مردها بیش از زنها به این بیماری مادرزادی دچار میشوند. همچنین ، گرود و پژوهشگران دیگر دریافتند، بین این بیماری و رژیم غذایی افراد، ارتباط معناداری وجود
ندارد. از این رو، میتوان نتیجه گرفت، این بیماری به اختلالی در واكنشهای شیمیایی بیماران مربوط میشود و مبتلایان این نارسایی را از والدین خود به ارث بردهاند.
فرضیه : اگر این نارسایی ارثی باشد، احتمال بروز آن در بستگان بیمار (برادرها و خواهرها) نیز وجود دارد.
بررسی فرضیه
گرود، برای بررسی این فرضیه، اطلاعات مربوط به موارد بیماری را كه پژوهشگران دیگر گزارش كرده بودند، بررسی كرد
|
شماره |
تعداد افراد خانواده (برادر و خواهر) |
تعداد مبتلایان به آلكاپتونوریا |
تعداد افراد عادی خانواده |
پژوهشگر |
|
1 |
14 |
4 |
10 |
پاوه |
|
2 |
4 |
3 |
1 |
كایرس |
|
3 |
7 |
3 |
4 |
وینتر نیز |
|
4 |
2 |
1 |
1 |
استایر |
|
5 |
2 |
2 |
0 |
بومن |
|
6 |
1 |
1 |
0 |
مایر |
|
7 |
10 |
1 |
9 |
نوكیولی |
|
8 |
5 |
2 |
3 |
گرود |
|
9 |
3 |
2 |
1 |
گرود |
|
جمع |
48 |
19 |
29 |
|
پرسش1 : دادههای جدول را چگونه تفسیر میكنید؟ آیا این دادهها فرضی هی گرود را ثابت میكنند؟
الكاپتون از كجا میآید ؟
بررسیهای گرود نشان داد، آلكاپتونوریا یك بیماری ارثی است. اما چرا در ادرار مبتلایان مقدار زیادی آلكاپتون وجود دارد؟ در آن زمان، شیمیدانهایی كه دربار هی واك نشهای زیست شیمیایی مطالعه میكردند، میدانستند كه آنزیمها باعث سرعت این واكنشها میشوند و در نبود آنزیم، این واكنشها انجام نمیشوند. آنان نشان داده بودند كه واكنشهایی زیست شیمیایی زنجیره و ا ر انجام میشوند؛ به طوری كه ماد هی آغازین ، نخست به چند ماد هی میانی و سپس به فراورده تبدیل میشود. هر كدام از مرحل ههای یك زنجیر هی زیست شیمیایی را یك آنزیم پیش میبرد و اگر یكی از آنزیمها وجود نداشته باشند، ماد هی میانی، كه آن آنزیم روی آن كار میكند، انباشته میشود و در صورتی كه در آب محلول باشد، با ادرار به بیرون راه مییابد .
فرضیه سازی
ساختمان شیمیایی اسید هموجنتیسیك شباهت زیادی به ساختمان شیمیایی اسید آمین هی تیروزین دارد. (شكل زیر ). از این رو به نظر میرسد، اسید هموجنتیسیك از این اسید آمینه به دست میآید . افراد دچار شده به آلكاپتونوریا ، آنزیمی را كه ماد هی میانی آلكاپتون را به مادهی میانی دیگری تبدیل میكند ، ندارند.
فرضیه: اگر این بیماری پیامد كمبود آنزیمی باشد كه روی اسید هموجنتیسیك اثر میگذارد، پس میزان فعالیت این آنزیم باید در بیماران پایین باشد.
بررسی فرضیه
شكل زیر فعالیت آنزیم را در سه گروه افراد عادی، والدین بیماران و افراد بیمار نشان میدهد.
پرسش2 : با توجه به شكل، آیا فرضیه ثابت میشود؟ ادرار والدین بیماران ، پس از قرار گرفتن در معرض هوا به رنگ تیره در نمیآید. با وجود این، فعالیت آنزیم در آنان از افراد عادی كمتر است. این حقیقت را چگونه توجیه میكنید؟ اگر به هر سه گروه مقداری اسید هموجنتیسیك بخورانیم، انتظار دارید تركیب ادرار آنان چه تغییری پیدا كند؟
50 سال طول كشید تا با نمونهبرداری از كبد مشخص شد، فعالیت آنزیمهای درگیر در تجزی هی اسیدآمینههای فنیل آلانین و تیروزین در افراد سالم و بیمار، به جز آنزیم هموجنتیسیك اسید اكسیداز، یكسان است (شكل زیر ). این آنزیم هموجنتیسیك را به مالیل استواستیك تبدیل میكند و كمبود فعالیت آن، باعث انباشته شدن این اسید در سلولها و سرانجام ترشح آن به ادرار میشود.
پرسش 3 : كودك دو سالهای به بیمارستان آورده شده است. مادرش میگوید، او زیاد استفراغ میكند ( به ویژه پس از شیر خوردن ). وزن كودك و میزان تحركش زیر اندازهی عادی است. موهایش تیرهاند، اما رگههای سفیدی دارند. نتیج هی بررسی ادرار كودك به صورت زیر است.
|
غلظت برحسب میلی مول | ||
|
ماده |
ادرار بیمار |
ادرار عادی |
|
فنیل آلانین فنیل پیرووات فنیل استات |
0/7 8/4 3/10 |
01/0 0 0 |
الف) با توجه به شكل زیر ، این كودك دچار كمبود چه آنزیمی است؟
ب) برای درمان كودك، چه پیشنهادی دارید.
ج) چرا موهای كودك، رگههای سفید دارند؟
پژوهشهای فراكلاسی
1. همان طور كه گفته شد، اسید هموجنتیسیك در برخورد با هوا به مادهای سیاه رنگ تبدیل میشود كه ساختمان آن شبیه ملانین (رنگیز هی پوست) است. پژوهش كنید، بین سوخت و ساز ملانین و اسیدهموجنتیسیك چه ارتباطی وجود دارد؟
2. آلبینیسم یكی دیگر از نارسایی مادر زادی در سوخت و ساز است. این نارسایی كه به كاهش تولید ملانین و در نتیجه سفید شدن مو میانجامد، به علت كمبود فعالیت یكی از آنزیمهای دخیل در تولید ملانین به وجود میآید. دربار هی این نارسایی اطلاعات بیشتری گردآوری كنید.
3. فنیل كتونوریا ( PKA ) نوعی نارسایی مادرزادی در سوخت و ساز است كه بر خلاف دو نارسایی دیگر كه گفته شد، میتواند با پیامدهای خطرناكی مانند كند ذهنی همراه باشد. دربار هی این نارسایی و چگونگی كا ستن از پیامدهای آن پژوهش كنید.
منبع:
Archibald E.Garrod, The Incidence of Alkaptonuria A: Study in Chemical Individuality, Lancet, Vol. Ii, 1902, pp.1616-1620
The Behavioral Changes Associated with Huntington's disease
تغییرات رفتاری مرتبط با بیماری هانتینگتون
هانتینگتون یک بیماری نابود کننده سلولهای عصبی است و تخریب بخشهایی از مغز باعث بروز اختلالات حرکتی مثل راه رفتن تعادل فرد تکلم و همچنین تغییرات رفتاری و ادراکی می شود . تغیرات رفتاری از مهمترین ویژگیهای فرد مبتلا است که باعث رنجوری خود و افراد وابسته به او می گردد. تغیرات رفتاری حاصله تا حدودی متنوع و وابسته به ناحیه ای از مغز است که آسیب دیده است .
برای تشخیص بیماری در فرد ,حرکات بدن ,رفلکسها ,حرکات چشمها , قدرت شنوایی و تعادل فرد توسط نورولوژیست تست می شود.تصویر اسکن مغز نیز برای مشخص شدن وقوع تغیرات ساختاری در مغز ممکن است مورد استفاده قرار گیرد . برخی از تغییرات رفتاری که در بیماران مبتلا به هانتینگتون
بروز می کند عبارت است از :
• Aggression پرخاشگری
• Altered sexuality تغییر تمایلات جنسی
• Anxiety
• Apathy اضطراب
• Delusions هذیان گویی
• Denial انکار
• Depressionافسردگی
• Disinhibition بازداری زدایی
• Frustration ناکامی
• Hallucinations توهم
• Irritability تحریک پذیری
• Mania شیدایی
• Repetition تکرار
• Unawareness غفلت
آیا تغیرات رفتاری قابل درمانند؟
در حال حاضر راهی برای ترمیم آسیب های وارده به مغزکه خود سبب بروز نشانگان رفتاری در بیمار می شود؛ وجود ندارد.تغیرات رفتاری اساسا مربوط به آسیب های وارده به نورونها و اتصالات نرونی در مغز است .چنین تغیراتی در این مرحله از بیماری غیر قابل برگشت می باشند .با این حال تحقیقاتی برای شناخت این موضوع که آیا مغزقدرت ترمیم خود باساخت نورونهای جدید و اتصالات بین آنها را دارا می باشد یاخیر, در حال انجام است .برای اطلاع از چگونگی خودتوانی طبیعی مغز در ترمیم بافت های خود اینجا را کلیک کنید .
خوشبختانه برای کنترل نشانگان رفتاری, دارو هایی در اختیار است و راهبرد هایی نیز برای به حداقل رساندن وقوع رفتارهای مشکل دار وجود دارد .
قائل شدن شخصیت برای فرد مبتلا در کنار آمدن بیمار با زیانهای ناشی از بیماری اثر شاخصی دارد . حفظ شخصیت انسانی بیمار در برطرف شدن افسردگی؛ ناامیدی و یاس و همچنین تحریک پذیری زیاده از حد بیمار موثر است . درمان مشکلات رفتاری با روشهای بسیار ساده ای مثل تماسهای اجتماعی با دیگران و فعالیت های خارج از منزل میسر می شود . اشتغالات رضایت بخش اثرات درمانی بسیار خوبی دارند.سکوت و آرامش محیطی درکاهش ناامیدی و تحریک پذیری های فرد بیمار موثر است . اگر می خواهید مطالب بیشتری راجع به چگونگی تاثیر محیط بر ایجاد یا تشدید نشانگان رفتار یبدانید بر اینجا کلیک کنید.
داروهای متنوعی برای درمان نشانگان رفتاری در اختیار هستند. کافئین می تواند به عنوان یک ماده ضد افسردگی خوب در بیناران هانتینگتون عمل کند .در موارد نادری مثل بیماری وسواس,بیماری دو قطبی , توهم و هذیان گفتن مریض روانشناس می تواند مشاوره با بیمار نماید و نهایتا داروهای ضد روان پریشی را تجویز نماید . بی احساسی علامت مشترک رفتاری در بیماران هانتینگتون را می توان با داروهای محرک روان مثل ریتالین درمان کرد .اضطراب معمولابا مهار کنندهای انتخابی بازجذب سروتونین) (SSRIs که سطوح سروتونین (ماده شیمیایی موثر در تنظیم خلق و خو, هیجان, خواب و امیال فرد ) را افزایش می دهد درمان می شود .
غالب داروهای تجویزی برای درمان هانتینگتون دارای اثرات جانبی نیز می باشند . البته اثرات جانبی داروها متفاوت است ودر مواردی نمی توان تعیین کرد که مثلا بی احساسی این افراد ناشی از بیماری است یا از اثرات جانبی داروها ناشی می شود .
رویهمرفته راههای درمان هانتینگتون به دو شکل زیر قابل تقسیم است :راههای که نشانگان بیماری را کاهش می دهند , و راههایی که پیشرفت بیماری را کند می کنند .
در حال حاضر راه درمانی که پیشرفت بیماری را کاهش دهد شناخته نشده است .اما همانطور که تحقیقات علوم پزشکی پیش می رود امید به اینکه راهی برای درمان قطعی بیماری نیز کشف خواهد شد بیشتر می شود .
سيستيك فايبروسيس يكي از شايع ترين ناهنجاري هاي ژنتيكي است كه در ميان سفيد پوستان به مراتب بيشتر از سياه پوستان ديده مي شود. تا يك دهه ي پيش اين بيماري يكي از بيماري هاي ناشناخته ي ژنتيكي بود كه مبتلايان را تا سنين جواني از بين مي برد ولي امروزه با شناخت پايه ي ژنتيكي و بهبود روش هاي درماني، بيماران مبتلا به CF قادر به زندگي تا 30 الي 40 سالگي بوده و زندگي راحت تري دارند.
CF يك بيماري ارثي است كه بر روي اشك، عرق، بزاق و شيره هاي گوارشي تاثير مي گذارد. در حالت معمولي اين ترشحات ابكي و لزج مي باشند اما در بيماران CF اين ترشحات غليظ و چسبنده خواهد شد. اين ترشحات روغني شكل، لوله ها و مجاري عبور ترشحات به ويژه در پانكراس و ريه ها را مسدود مي كند. در واقع بيماري هاي ريوي و نارسايي هاي تنفسي دو پيامد خطر ناك CF هستند.
آلرژی بیماری هزار چهره
حتماً تا به حال كلمه آلرژى يا حساسيت به گوشتان خورده است و احتمالاً با شنيدن آن به ياد عطسه و آبريزش بينى و خارش چشم در فصل بهار افتاده ايد. اما آلرژى ممكن است چهره هاى متفاوت و گاه خطرناكى به خود بگيرد و بيمارى هاى مختلفى جزو بيمارى هاى مربوط به آلرژى طبقه بندى مى شوند.
جهت دریافت اطلاعات بیشتر روی ادامه مطلب کلیک کنید
ادامه مطلب
PKU اختلالي متابوليک و ژنتيک است که با آزمايشات خوني مناسب طي روزهاي اوليه زندگي (که در بعضي از کشورهاي پيشرفته اصلاح مي کنم در خيلي از کشور هاجزو آزمايشات غربالگري اجباري است ) کشف شدني است و ناشي از عدم يا نقص آنزيمي است که مسئول اصلي فعل و انفعالاتي است که بر روي اسيد آمينه فنيل آلانين انحام ميشود. در صورت فعاليت طبيعي آنزيم مربوطه فنيل آلانين به اسيد آمينه ديگري به نام تيروزين تبديل مي شود که در بدن مورد استفاده قرار مي گيرد اما وقتي اين آنزيم (فنيل آلانين هيدروکسي لاز) وجود نداشته باشد يا نقص داشته باشد در نتيجه فنيل آلانين بصورت غير طبيعي در بدن اندوخته مي شود و مانند سمي براي بافت هاي بدن از جمله و بخصوص مغز عمل مي کند.
بدون کشف و درمان بيماري، اغلب کودکان مبتلا به فنيل کتونوريا دچار عقب ماندگي ذهني ميشوند و معمولا رفتارهاي کليشه اي و همچنين پر فعاليتي و مشکلات گفتاري از عوارض آن است.
براي جلوگيري از عقب ماندگي ذهني و ديگر علائم ذکر شده درمان شامل رژيم دقيق و کنترل شده اي عاري از فنيل الانين است که بايد طي روزهاي اوليه زندگي شروع شود و به اعتقاد اکثر متخصصين اين رژيم بايد در طول زندگي ادامه داشته باشد.
رژيم ممتد و دقيق غذائي مي تواند از عقب ماندگي ذهني و همينطور مسائل نورولوژيک ، رفتاري و درماتولوژيک جلوگيري کند. عموما اعتقاد براين است که حفظ سطوح فنيل آلانين خون در محدوده
mg/dl2-6 ايمن ترين دامنه آن است. بخصوص در نوزادي و سنين اوليه کودکي و براي دست يابي به اين هدف بطور متناوب بايد آزمايشات خوني براي کنترل آن انجام شود.
PKU مشکلي موروثي و اتوزومال (مربوط به کروموزوم هاي غير جنسي ) است يعني هر دو والد کودک بايد ناقل ژن معيوب باشند تا احتمال به دنيا آمدن کودک PKU ( با احتمال خطر 25 در صد براي هر باروري ) وجود داشته باشد.
PKU کلاسيک و ديگر اختلالات هيپر فنيل آلانينيا در حدود 1 در 10000 تا يک در 20000 در مناطق مختلف شيوع دارد.
علائم:
درذيل علائم PKU درمان نشده شرح داده مي شود.
حدود ?? از کودکان درمان نشده علائم اوليه اي همچون استفراغ تحريک پذيري بثورات جلدي اگزما مانند و بوي خاص ادرار( مانند ادرار موش ) دارند. بعضي ممکن است همچنين علائمي جزئي از مشکلات عملکردي سيستم عصبي مانند افزايش تون عضلاني و رفلکس هاي تاندوني عضلاني حين فعاليت نشان بدهند. بعدا مسائل مغزي شديد تري مانند عقب ماندگي ذهني و Seizure رخ مي دهد.
از جمله خصوصيات معمول ديگر در بچه هاي درمان نشده ميکروسفالي گونه برجسته و استخوانهاي فک بالا با دندانهاي پهن فاصله دار رشد کم ميناي دندان و رشد بدني ناقص مي باشد.
درمان:
در کشور هاي پيشرفته ( غير از ايران!) سطح فنيل آلانين همه نوزادان را در سه روز اول زندگي مي سنجند. اين تست يکي از تست هاي غربالگري نوزادان است که قبل از مرخص شدن از بيمارستان يا خيلي زود پس از آن بايد در اين کشور ها انجام شود و اين امکان درمان زودرس نوزادان مبتلا را مي دهد..
هدف از درمان pku دستيابي به سطح فنيل آلانين بين ? تا ?? mg/dl است. مقداري فنيل آلانين براي رشد طبيعي لازم است و اين نيازمند رژيمي است که حاوي مقداري فنيل آلانين اما پايين تر از حد معمول باشد. از غذاهاي پر پروتئين همچون گوشت قرمز ماهي ماکيان تخم مرغ پنير شير حبوبات خشک شده و نخود فرنگي ها بايد پرهيز شود. در عوض مقادير اندازه گيري شده اي از گياهان گندمي نشاسته ها ميوه ها و سبزيجات همراه با شير مخصوص جانشين اغلب پيشنهاد مي شود.
بحث و نتيجه گيري:
متاسفانه اينجانب چندين کودکPKU درمان نشده که در سنين بالا بيماريشان تشخيص داده شده است ميشناسم يا هم اکنون در مرکز ما تحت آموزش و توانبخشي هستند. با آنکه علائم اوليه اين بيماري در دوران نوزادي کاملا شک برانگيز و هشدار دهنده است باعث بسي تعجب است که چگونه کودکي PKU در مراجعات مکرري که به پزشکان اطفال داشته مورد تشخيص گذاري درست واقع نشده است .آيا اين را بايد به حساب ضعف علمي آن پزشکان محترم گذاشت يا به حساب سهل انگاري و عدم تجربه برخورد با اين دسته از بيماران يا چيز ديگري؟ بعضي از اين کودکان چنان آسيبي از اين عدم تشخيص بموقع متحمل مي شوند که خانواده او کاملا در مقابل مشکلات ناشي از آن احساس درماندگي مي کنند و دچار افسردگي مي شوند.
چه خوب و ارزشمند بود اگر در ايران هم براي غربالگري نوزاداني که دچار اين بيماري هستند در بدو تولد آزمايش لازم که تنها با گرفتن قطراتي خون از پاشنه نوزاد انجام پذير است با اعتبارات دولتي و يا حتي با هزينه خانواده او انجام مي شد تا ديگر شاهد آن نباشيم که کودکاني در سنين بالاي ? سال تازه بيماريشان تشخيص داده شود .تا از اين بيماري هم همانند فلج اطفال اثري باقي نماند.
آكنه (جوشهاي غرور)
Acne
شرح بيماري
آكنه (جوشهاي غرور) عبارت است از يك بيماري التهابي مزمن پوست كه در دوران نوجواني شايع است، اما گاهي به طور متناوب در سراسر زندگي رخ ميدهد. مشخصة اين بيماري عبارت است از بروز جوشهايي روي صورت، قفسة سينه و كمر. اين بيماري در مردان شايعتر از زنان است.
علايم شايع
نقاط سر سياه به اندازة سر سوزن
نقاط سر سفيد شبيه نقاط سر سياه
جوشهاي كوچك چركي
قرمزي و التهاب در اطراف جوشها
در آكنة شديد ممكن است كيست و آبسه ديده شود. كيست به صورت تورمي بزرگتر و سفتتر از جوشهاي معمولي در پوست پديدار ميشود. آبسه نيز به صورت يك ناحية عفوني متورم ،ملتهب و دردناك به هنگام لمس و حاوي چرك است.
علل
غدد چربي پوست به دلايل نامعلوم دچار انسداد ميشود، اما احتمالا تغييرات هورمونهاي جنسي در دوران نوجواني نقش دارد. وقتي كه چربي داخل غدد چربي نتواند به بيرون پوست راه يابد، اين چربي تجمع يافته و توسط باكتريهايي كه به طور طبيعي در غده وجود دارند عفوني ميشود. بر خلاف برخي عقايد رايج، عواملي چون عدم رعايت پاكيزگي يا غذاها نقشي در ايجاد آن ندارند. البته تميزي ميتواند آن را تخفيف دهد، اما فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري جنسي هيچ تأثيري روي آن ندارد.
عوامل افزايش دهندة خطر
مواجهه با هواي بسيار گرم يا سرد
استرس
پوست چرب
اختلالات غدد درون ريز
استفاده از بعضي داروها مثل كورتيزون، هورمونهاي مردانه، يا قرصهاي ضد بارداري
سابقة خانوادگي آكنه
بعضي مواد آرايشي
پيشگيري
در حال حاضر روشي براي پيشگيري از آن وجود ندارد.
عواقب مورد انتظار
درمان در اغلب موارد مؤثر است، و خود بيماري نيز معمولاً پس از دوران بلوغ و نوجواني خود به خود بر طرف ميشود.
البته عليرغم درمان خوب و مناسب، آكنه گاهي شدت مييابد.
عوارض احتمالي
داشتن تصوري بد از ظاهر خود
بروز جوشگاههاي دائمي يا حالت حفرهاي روي پوست صورت
درمان
اصول كلي
اگر پوستتان چرب است، به ترتيب زير آن را تميز نماييد: به آرامي صورت خود را با صابون غيرمعطر براي 5-3 دقيقه ماساژ دهيد. اما نواحي شديداً جوشدار و دردناك را ماساژ ندهيد (زيرا باعث گسترش عفونت ميشود). پوست را به آرامي تميز نماييد. صورت خود را 2-1 دقيقه بشوييد و از صابون پاك كنيد. گاهي صابون آنتيباكتريال كمككننده است. پس از شستشوي پوست از الكل براي پاك كردن چربي استفاده نماييد. هر روز حولة صورت را عوض نماييد. باكتريها اين توانايي را دارند كه به سرعت در حولههاي مرطوب رشد كنند.
موهايتان را حداقل دو بار در هفته با شامپو بشوييد. اجاره ندهيد كه موهايتان روي صورت بيايد، حتي در شب و به هنگام خواب مو باعث پخش چربي و باكتريها ميشود. براي پيشگيري يا درمان شورة سر از شامپوي ضد شوره استفاده نماييد. از شويندههاي كرم دار پرهيز كنيد.
پس از ورزش شديد، عرقتان را بشوييد و در اسرع وقت چربي صورت را پاك نماييد.
از مواد آرايشي روغني سنگين استفاده نكنيد. مواد آرايشي غيرروغني نازك كه به صورت لوسيون هستند بسيار بهتر هستند.
از مصرف مرطوبكنندهها خودداري نماييد مگر با نظر پزشك
به هيچ وجه پوست خود را فشار ندهيد، نخارانيد، يا مالش ندهيد. زماني كه پوست با اين حركات آسيب نديده باشد بهتر و زودتر خوب ميشود. البته پزشك ممكن است بسته به صلاحديد، نقاط سر سياه را بردارد.
هنگام مطالعه يا تماشاي تلويزيون، دستتان را زير صورت نگذاريد.
با توجه پزشك مقداري در معرض اشعة ماوراءبنفش قرار بگيريد.
شايد بعد از التيام آكنه و براي بر طرف كردن جوشگاههاي نازيبا، جراحي زيبايي توصيه شود.
داروها
آنتيبيوتيكها، خوراكي و موضعي، براي مبارزه با عفونت
تزريق كورتيزون به داخل ضايعات
ايزوترتينويين (اگر باردار هستيد به هيچ عنوان نبايد استفاده شود)
بنزيل پراكسيد 5/2%، 5% يا 10% ممكن است كمككننده باشد.
رتين ـ آ باعث افزايش حساسيت پوست به آفتاب ميشود.
آكوتان نيز باعث افزايش حساسيت پوست به آفتاب ميشود و حداقل سه ماه مانده به شروع بارداري مصرف آن بايد متوقف شود. توجه: اگر باردار هستيد، از هيچ داروي خوراكي براي آكنه استفاده نكنيد.
فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري
هيچ محدوديتي براي آن وجود ندارد.
رژيم غذايي
غذا علت آكنه نيست، اما بعضي غذاها آن را بدتر ميكنند. يادداشتي از غذاهايي كه ميخوريد داشته باشيد. براي اينكه بفهميد به كدام غذا حساسيت داريد، آن غذاهايي را كه شك داريد آكنة شما را بدتر ميكنند از رژيم خود حذف كنيد. بعد آنها را دوباره يكي يكي به رژيم غذايي اضافه نماييد. اگر مشخص شد كه آكنه 3-2 روز بعد از اضافه كردن يك غذا تشديد ميشود، آن غذا را به كلي از رژيم خود حذف كنيد. اما اگر اين اتفاق نيفتاد، ميتوانيد آن را در رژيم غذايي نگاه داريد. آكنه معمولاً در تابستان بهتر ميشود، بنابراين بعضي غذاها را كه در زمستان نميتوان خورد شايد بتوان در تابستان نمود.
درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟
اگر خود شما يا يكي از اعضاي خانواده تان دچار آكنه است.
اگر دچار علايم جديد و نامنتظره بروز كردهاند. توجه كنيد كه داروهاي مورد استفاده براي درمان ممكن است باعث عوارض جانبي شوند.
منبع : پایگاه جامع اطلاع رسانی پزشکان ایران
هموفیلی
شرح بيماري
هموفيلي عبارت است يك نوع كمبود ارثي يكي از فاكتورهاي انعقادي خون (فاكتور 8) كه منجر به وقوع خونريزيهاي خطرناك ميشود. اين كمبود در يك نفر از هر ده هزار مرد وجود دارد و در همان اوايل كودكي خود را نشان ميدهد.
علايم شايع
دردناك و متورم شدن مفاصل يا تورم در پا يا دست (خصوصاً زانو يا آرنج)
خونمردگيهاي مكرر
خونريزي زياد از بريدگيهاي مختصر
خونريزي خود به خودي از بيني
وجود خون در ادرار
علل
نقص ژنتيكي علت كمبود فاكتور 8 است. ژن فاكتور 8 روي كروموزم X قرار دارد و در صورتي كه مردي دچار هموفيلي باشد، اين ژن در تنها كروموزوم X وي معيوب بوده و به تمام دخترانش ارث ميرسد، اما چون پسرانش كروموزم Y را از وي به ارث ميبرند، هيچ كدام از پسرانش از وي دچار هموفيلي نميشوند. اين در حالي است كه دختران وي همگي حامل ژن معيوب هستند. بعضي از پسران زناني كه حامل ژن معيوب هستند ممكن است دچار هموفيلي شوند و بعضي از دختران زناني كه حامل ژن معيوب هستند ممكن است حامل ژن هموفيلي شوند.
عوامل افزايش دهنده خطر
سابقه خانوادگي هموفيلي
پيشگيري
در حال حاضر نميتوان از اين بيماري پيشگيري به عمل آورد. اگر در خانواده شما سابقه هموفيلي وجود دارد، قبل از بچهدار شدن براي مشاوره ژنتيكي مراجعه كنيد.
خطر مبتلا شدن به ايدز يا هپاتيت در اثر تزريق خون يا محصولات خوني اهدايي، با عرضه فاكتور 8 ساخته شده توسط مهندسي ژنتيك كمتر خواهد شد.
عواقب مورد انتظار
اين بيماري در حال حاضر غيرقابل معالجه است، اما مرگبار نيست. اگر بتوان خونريزي را كنترل كرد، ميتوان انتظار عمري نزديك به عمر طبيعي را داشت.
تحقيقات علمي در زمينه علل و درمان هموفيلي ادامه دارند، بنابراين اميد ميرود كه روز به روز درمانهاي مؤثرتري عرضه شوند و نهايتاً بتوان اين بيماري را معالجه نمود.
عوارض احتمالي
خونريزي خطرناك كه نيازمند درمان اورژانس باشد.
معلوليت دايمي مفصل در اثر خونريزي مداوم در مفصل
سردرد، فلج يا اغما در اثر خونريزي به درون مغز
درمان
اصول كلي
هموفيلي با آزمايشات انعقادي تشخيص داده ميشود كه نشاندهنده فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري پايين فاكتور 8 خواهند بود.
علايم خونريزي را ياد بگيريد تا مراقب بروز آن باشيد.
خونريزي را معمولاً ميتوان با تزريق فاكتور 8 در منزل كنترل كرد.
اگر خونريزي شديد يا غيرمعمول باشد، امكان دارد بستري كردن براي كنترل خونريزي ضروري باشد.
هميشه يك دستبند يا گردنآويز كه نشاندهنده بيماري شما باشد به همراه داشته باشيد، تا در موارد اورژانس بهتر و سريعتر بتوان به شما كمك كرد.
بهتر است قبل از ازدواج يا بچهدار شدن براي مشاوره ژنتيكي مراجعه نماييد.
داروها
خونريزي را ميتوان با تزريق فاكتور 8 تغليظ شده كنترل نمود. فاكتور 8 بايد در زودترين زمان ممكن پس از آغاز خونريزي داده شود. ضمناً ميتوان دوزهايي از فاكتور 8 را به عنوان پيشگيري مصرف كرد و بيماران خود ميتوانند تزريق را فرا گيرند.
امكان دارد داروهايي براي كاهش درد مفصل تجويز شوند.
آسپيرين مصرف نكنيد، زيرا ممكن است خونريزي را زيادتر كند.
فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري
سعي كنيد هر اندازه كه ميتوانيد زندگي عادي داشته باشيد. حفظ آمادگي جسماني مهم است.
از انجام فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري هايي كه باعث وارد آمدن آسيب ميشوند خودداري كنيد، مثلاً ورزشهاي پر برخورد. شنا، دوچرخهسواري يا راه رفتن بهترين ورزشها براي شما هستند. غير از موارد ذكر شده، محدوديتي براي فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري وجود ندارد.
رژيم غذايي
رژيم خاصي توصيه نميشود.
درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟
اگر شما يا يكي از اعضاي خانوادهتان علايم هموفيلي را داريد.
اگر يكي از موارد زير پس از تشخيص رخ دهد:
ـ آسيب همراه با تورم. اين ممكن است نشاندهنده خونريزي در زير پوست باشد.
ـ خونريزي كه به سرعت نتوان آن را كنترل نمود.
ـ دردناك و متورم شدن مفاصل
منبع : پایگاه جامع اطلاع رسانی پزشکان ایران
هپاتيت ويروسي
Hepatitis viral
شرح بيماري
هپاتيت ويروسي عبارت است از التهاب كبد در اثر يك ويروس. هپاتيت ويروسي انواع مختلفي دارد. شايعترين انواع آن هپاتيت A و B هستند. ساير انواع آن عبارتند از هپاتيت C ، D ، E ، G .
علايم شايع
مراحل اوليه:
علايم شبيه آنفلوانزا، مثل تب، خستگي، تهوع، استفراغ، اسهال بياشتهايي
چندين روز بعد:
زردي چشمها و پوست در اثر تجمع بيليروبين در خون
تيره شدن رنگ ادرار در اثر وارد شدن بيليروبين اضافي به ادرار
اجابت مزاج روشن، به رنگ خاك رس، يا سفيد
علل
هپاتيت A و E : ويروس معمولاً از راه آب يا غذا وارد بدن ميشود، خصوصاً صدف خام كه توسط فاضلاب آلوده شده باشد.
هپاتيت B : معمولاً از راه آميزشي، تزريق خون، و تزريق يا سرنگ آلوده انتقال مييابد. مادري كه هپاتيت B دارد ممكن است عفونت را به نوازش انتقال دهد. بعضي از موارد هم بدون دليل مشخص و راه شناخته شدهاي براي انتقال عفونت رخ دادهاند.
هپاتيت C : معمولاً از راه تزريق موادمخدر داخل رگ، تزريق خون و ساير انواع مواجهه با خون يا محصولات خوني آلوده انتقال مييابد. البته در 40% از موارد، راه انتقال معلوم نيست.
هپاتيت D : بهطور جداگانه از هپاتيت B نميتواند رخ دهد. هپاتيت G : الگوي انتقال مشابهي مثل هپاتيت C دارد؛ معمولاً از راه خون انتقال مييابد.
عوامل افزايش دهنده خطر
مسافرت به مناطقي كه بهداشت نامناسبي دارند.
بيبندوباري
تزريق موادمخدر داخل رگ
مصرف الكل
تزريق خون
كاركنان پزشكي و ساير حرفههاي خطرزا
مهد كودكها يا مراكز نگهداري
دياليز
تغذيه نامناسب
وجود بيماري كه باعث كاهش مقاومت بدن شده باشد.
پيشگيري
از خطرات ذكر شده در بالا دوري كنيد.
اگر با فرد هپاتيتي در تماس بودهايد، با پزشك خود در رابطه با تزريق گاما گلوبولين براي پيشگيري يا كاهش خطر هپاتيت مشورت كنيد.
اگر در زمره افرادي هستيد كه خطر هپاتيت آنها را تهديد ميكند، مثل كاركنان بيمارستانها، دندانپزشكان و غيره، واكسن هپاتيت A و B را دريافت كنيد. واكسن ساير انواع هپاتيت ويروسي در دست بررسي است. گاهي ممكن است ايمونوگلوبولين نيز لازم شود.
واكسيناسيون هپاتيت B براي همه نوزادان و شيرخواران
عواقب مورد انتظار
زردي و ساير علايم به حداكثر خود ميرسند و سپس در عرض 16-3 هفته تدريجاً ناپديد ميشوند. اكثر افرادي كه وضعيت سلامتي خوبي دارند در عرض 4-1 ماه كاملاً بهبود مييابند. در درصد كمي از افراد، دچار هپاتيت مزمن ميشود. با بهبود از هپاتيت ويروسي معمولاً ايمني دايمي نسبت به آن ايجاد ميشود.
عوارض احتمالي
نارسايي كبد، سيروز كبد، سرطان كبد، حتي مرگ
هپاتيت مزمن. اين بيماران معمولاً حامل ويروس هستند و عامل بالقوهاي براي انتقال عفونت به افراد خانواده و همسر هستند. اين افراد امكان دارد ظاهراً خوب و سرحال باشند و متوجه عفونت خود نشوند.
درمان
اصول كلي
بررسيهاي تشخيصي عبارتند از آزمايش خون براي شناسايي عفونت، بررسيهاي مربوط به كار كبد، و نمونهبرداري از كبد در موارد شديد يا مزمن
اكثر بيماران هپاتيتي را ميتوان بدون خطر زياد در منزل تحت مراقبت قرار داد. جداسازي كامل بيمار ضروري نيست، اما فرد بيمار بايد وسايل جداگانهاي براي خوردن و آشاميدن داشته باشد يا از وسايل يك بار مصرف استفاده كند.
اگر هپاتيت داريد يا مراقبت از يك فرد هپاتيتي را به عهده داريد، دستان خود را مرتباً و به دقت بشوييد، خصوصاً پس از اجابت مزاج
داروها
براي درمان هپاتيت تعداد كمي داروي اختصاصي وجود دارد.
امكان دارد داروي ضد التهاب كورتيزوني در موارد شديد تجويز شود تا التهاب كبد كاهش يابد و علايم بهتر شوند.
براي هپاتيت B و C مزمن ممكن است آلفا ـ اينترفرون مورد استفاده قرار گيرد.
فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري
توصيه ميشود تا زمان رفع زردي و بازگشت اشتها استراحت در رختخواب انجام گيرد. زمان بازگشت به كارهاي روزمره در افراد مختلف بسيار متفاوت است.
رژيم غذايي
عليرغم نداشتن اشتها، خوردن وعدههاي غذايي كوچك و متعادل به بهبود بيماري كمك خواهد كرد. روزانه حداقل 8 ليوان آب بنوشيد. هرگز الكل ننوشيد.
درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟
اگر شما يا يكي از اعضاي خانوادهتان علايم هپاتيت را داريد يا با فردي كه اين علايم را داشته است تماس داشتهايد.
در صورتي كه علايم زير به هنگام درمان رخ دهند: ـ بيشتر كم شدن اشتها ـ خوابآلودگي زياد يا گيجي ـ استفراغ، اسهال، يا درد شكمي ـ بيشتر شدن زردي؛ به وجود آمدن بثور پوستي يا خارش
منبع : پایگاه جامع اطلاع رسانی پزشکان ایران
كمكاري تيروييد
Hypothyroidism
شرح بيماري
كمكاري تيروييد عبارت است از كاهش فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري غده تيروييد كه باعث كاهش توليد هورمونهاي تيروييدي ميشود. غده تيروييد يك غده پروانهاي در جلوي گردن است. تقريباً تمام فرايندهاي متابوليك تحتتأثير هورمونهاي تيروييدي قرار ميگيرند. كمكاري تيروييد در هر دو جنس و در هر سني رخ ميدهد، اما در زنان ميانسال شايعتر است.
علايم شايع
نامحتمل است كه تمام علايم زير در يك فرد وجود داشته باشند، اما اكثر بيماران داراي چندين علامت از علايم زير هستند:
كم شدن تحمل به سرما
كم شدن اشتها
يبوست
درد قفسه سينه
موي خشن يا با رشد كند
كند، تند، يا نامنظم بودن ضربان قلب
افزايش وزن يا برعكس، لاغري شديد
بيحالي يا شل بودن، يا برعكس، بيقرار بودن
خوابآلودگي يا برعكس، بيخوابي
اختلال رواني، از جمله افسردگي، روانپريشي، يا ضعيف شدن حافظه
تجمع مايع در بدن، خصوصاً در اطراف چشمها
حالت خمودگي در صورت و پايين افتادگي پلكها
خشن شدن پوست
كم شدن تحمل به داروها
كم شدن ميل جنسي و ناباروري
اختلالات قاعدگي
كمخوني
كرختي يا سوزن سوزن شدن دستها و پاها
كلفت يا خشن شدن صدا
علل
گاهي ناشناخته است. شايعترين علل عبارتند از:
بيماريهاي خودايمني، كه در طي آنها دستگاه ايمني بدن عملكرد غيرطبيعي دارد و به غده تيروييد حمله ميبرد.
درمان با يد راديواكتيو
جراحي براي درمان پركاري تيروييد
كمبود يد در رژيم غذايي
كاهش فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري غده هيپوفيز، كه ترشحكننده هورمون محرك تيروييد است.
داروهايي مثل ليتيم كه از فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري تيروييد ميكاهند.
عوامل تشديد كننده بيماري
سن بالاي 60 سال چاقي
جراحي براي درمان پركاري تيروييد
درمان با اشعه ايكس
پيشگيري
راه خاصي براي پيشگيري از كمكاري اوليه تيروييد وجود ندارد.
پس از جراحي تيروييد يا تخريب تيروييد توسط اشعه درماني، تا آخر عمر هورمون تيروييد به صورت قرص بايد دريافت شود.
عواقب مورد انتظار
معمولاً با دادن هورمون تيروييد و تنظيم دقيق مصرف آن قابل درمان است. هورمون درماني عبارت است از فراهم آوردن تيروييدي به اندازه كافي براي بدن تا كارايي عملكردهاي طبيعي بدن حفظ شود. امكان دارد تا چندين ماه نياز به ارزيابي پزشكي وجود داشته باشد تا مقدار مناسب هورمون تيروييدي كه بايد داده شود معلوم شود. در صورتي كه درمان قطع شود، بيماري عود ميكند.
عوارض احتمالي
اغماي ميكسدم ـ كه عارضه تهديدكننده جان بيمار است.
افزايش استعداد ابتلا به عفونتها
بروز بحران غده فوقكليوي در اثر درمان شديد كمكاري تيروييد
ناباروري
درمان زياده از حد به مدت طولاني ميتواند باعث كاهش تراكم معدني استخوان شود.
درمان
اصول كلي
آزمايش خون از نظر هورمونهاي تيروييدي. با آزمايش ميتوان تشخيص كمكاري تيروييد را مسجل كرد اما نميتوان مشخص كرد كه چه ميزان هورمون براي درمان لازم است.
اهداف درمان عبارتند از تجويز هورمون تيروييد و شناسايي علايم براي پيشگيري از زياد بودن يا كم بودن مقدار هورمون تيروييد تجويز شده
اگر موارد اورژانسي رخ دهد مثل اغماي ميكسدم (بسيار به ندرت در هواي گرم رخ ميدهد، اما در هواي سرد شايعتر است)، امكان دارد نياز به بستري شدن وجود داشته باشد.
داروها
هورمون تيروييد تجويز خواهد شد. ميزان مصرفي برحسب سن، وزن، جنس، ظرفيت عملكرد تيروييد، ساير داروهاي مصرفي و عملكرد روده تعيين ميشود.
فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري
محدوديتي براي آن وجود ندارد. تا حدي كه ميتوانيد فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري خود را حفظ كنيد.
رژيم غذايي
رژيم خاصي براي كمكاري تيروييد توصيه نميشود. با خوردن رژيم پرفيبر از بروز يبوست جلوگيري به عمل آوريد.
درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟
اگر شما يا يكي از اعضاي خانوادهتان علايم كمكاري تيروييد را داريد.
اگر علايم در عرض 3 هفته از شروع درمان رو به بهبود نگذارند.
اگر دچار علايم جديد و غير قابل توجيه شدهايد. داروهاي مورد استفاده در درمان ممكن است عوارض جانبي به همراه داشته باشند.
اگر اغما يا تشنج رخ دهد، فوراً بايد درخواست كمك اورژانس شود.
منبع : پایگاه جامع اطلاع رسانی پزشکان ایران
كزاز
Tetanus
شرح بيماري
كزاز عبارت است از عفونت در زخم كه باعث اسپاسم عضلاني شديد شده، ميتواند منجر به مرگ گردد. كزاز سرايت فرد به فرد ندارد.
علايم شايع
سفتي فك
درد عضلاني، تحريكپذيري و اسپاسمهاي شديد و متعدد
سختي شديد بلع
تب
اشكال در استفاده از عضلات قفسه سينه براي تنفس
نبض سريع
تعريق شديد
علل
باكتريها (كلستريديوم تتاني) كه تقريباً همه جا، به ويژه در خاك، كود و گرد و غبار وجود دارند. باكتريها ممكن است از طريق هرگونه شكاف در پوست از جمله سوختگيها يا زخمهاي سوراخ شده وارد شوند. سموم حاصل از باكتريها به اعصابي ميروند كه انقباض عضلات را كنترل ميكنند و باعث اسپاسم عضلاني و تشنج ميگردند.
عوامل تشديد كننده بيماري
ديابت شيرين
افراد بالاي 60 سال
فقدان واكسيناسيون روزآمد شده عليه كزاز
هواي گرم و مرطوب
مكانهاي شلوغ يا غيربهداشتي به ويژه در مورد نوزادان متولد شده از مادران واكسينه نشده
استفاده از داروهاي خياباني كه با سوزنها و سرنگهاي ناپاك تزريق ميشوند.
سوختگيها، زخمهاي جراحي و زخمهاي پوستي
پيشگيري
واكسيناسيون را بر ضد كزاز انجام دهيد. اين امر شامل 3 بار واكسن زدن است كه در 2 ماهگي شروع ميشود و با دوزهاي يادآور در 18 ماهگي، 5 سالگي و سپس هر 10 سال ادامه مييابد. ممكن است در هنگام آسيب يك دوز يادآور ديگر لازم باشد.
عواقب مورد انتظار
ميزان مرگ ناشي از كزاز حدود 50% است. البته بهبودي كامل با تشخيص و درمان زودهنگام محتمل است. بهبودي 4 هفته زمان ميبرد.
عوارض احتمالي
پنوموني (ذاتالريه)
زخمهاي فشاري
ضربان قلب نامنظم
فلج تنفسي و مرگ
درمان
اصول كلي
آزمونهاي تشخيصي ميتوانند شامل بررسيهاي خوني و كشت در آزمايشگاه باشند.
بستري شدن در يك اتاق تاريك و ساكت. درمان ممكن است شامل استفاده از لولههاي تنفسي، تأمين مايعات داخل وريدي و داروها باشد.
جراحي براي برداشتن بافت دچار عفونت
داروها
ضد سمها براي خنثي كردن سم عصبي
شلكنندههاي عضلاني براي كنترل اسپاسمها
خوابآورها براي تسكين اضطراب
ضد تشنجها
آنتيبيوتيكها
فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري
در طول بستري، استراحت در بستر با حداقل آزار ممكن لازم است. در طي بهبودي، بايد به تدريج فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري ها را از سر گرفت.
رژيم غذايي
در طول بستري بهخاطر سختي بلع، مايعات داخل وريدي ضروري خواهند بود.
درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟
اگر شما يا يكي از اعضاي خانوادهتان علايم كزاز را داشته باشيد يا آنها را در فرد ديگري مشاهده كنيد. فوراً مراجعه كنيد. اين يك مسئله اورژانسی است !!!!!
اگر خود يا فردي از خانواده شما نيازمند واكسيناسيون اوليه يا دريافت دوز يادآور برضد كزاز باشيد.
اگر دچار يك زخم سوراخدار يا آسيبي شده باشيد كه پوست را شكافته باشد و در 5 سال اخير واكسيناسيون يا دوز يادآور دريافت نكرده باشيد.
منبع : پایگاه جامع اطلاع رسانی پزشکان ایران
سل (توبركولوز)
Tuberculosis (tb)
اطلاعات اوليه
توضيح كلي
سل عبارت است از يك عفونت باكتريايي مسري حاد يا مزمن كه بهطور اوليه ريهها را درگير ميكند ولي ممكن است به ساير اعضا گسترش يابد. سل دوران كودكي معمولاً محدود به قسمت مياني ريهها است ولي ممكن است گسترش يافته، مننژيت ايجاد كند. سل در بزرگسالان معمولاً كليه و ريهها را درگير ميكند. سل زماني تحت كنترل بود ولي عمدتاً به خاطر ايدز، فقر و سوءمصرف الكل و ساير داروها مجدداً ظهور كرده است.
علايم شايع
مراحل اوليه:
بدون علامت (غالباً)
علايم شبيه آنفلوانزا
مراحل ثانويه:
تب اندك
كاهش وزن
خستگي مزمن
تعريق شديد بهويژه در شب مراحل بعدي:
سرفه خلطدار كه بهطور پيشروندهاي خوني، زرد، غليظ يا خاكستري گردد.
درد قفسه سينه
تنگي نفس
ادرار قرمز يا كدر (گاهي)
علل
عفونت در اثر ميكروب مايكوباكتريوم توبركولوزيس . اين ميكروب در هوا از فردي به فرد ديگر منتقل ميشود. گاوها نيز مستعد هستند و ميتوانند سل را از طريق شير غيرپاستوريزه منتقل كنند. ساير انواع مايكوباكتريوم نيز در حال شايعتر شدن هستند.
عوامل افزايشدهنده خطر
افراد بالاي 20 سال
نوزادان و شيرخواران
بيماري مزمني كه مقاومت را كاهش داده باشد.
استفاده از كورتيزون يا داروهاي سركوبگر ايمني. اين داروها ممكن است سل غيرفعال را مجدداً فعال كنند.
شرايط زندگي شلوغ يا غيربهداشتي
سوءمصرف الكل و دارو
ايدز
افراد بيخانمان
بيماران خارجي يا پناهندگان
پيشگيري
واكسيناسيون يا بثژ (گونهاي از باكتريهاي ايجادكننده سل). اين كار ممكن است از عفونت پيشگيري كند يا شدت و مدت عفونت را كاهش دهد.
درمان پيشگيرانه به مدت چند ماه با ايزونيازيد در صورت مثبت بودن آزمون پوستي توبركولين
مقامات بهداشتي، واكسيناسيون و درمان پيشگيرانه را براي گروههاي زير پيشنهاد ميكنند:
ـ افرادي كه واكنشهاي مثبت به آزمونهاي سل دارند ولي علايم بيماري را نشان نميدهند بهويژه كودكان زير 5 سال.
ـ كودكان داراي واكنشهاي منفي به آزمونهاي سل در مناطقي كه 20% يا بيش از 20% از همكلاسيها واكنشهاي مثبت دارند.
ـ افراد سفركننده به كشورهايي كه سل در آنها شايع است.
ـ افرادي كه بايد به مدتي طولاني داروهاي سركوبگر ايمني يا كورتيزوني مصرف كنند.
ـ پس از گاستركتومي (برداشتن معده) در بيماراني كه راديوگرافي شواهد سل غيرفعال را نشان ميدهد.
ـ افراد مبتلا به اسكوليوز
عواقب مورد انتظار
معمولاً با درمان قابل علاج است. بدون درمان ميتواند كشنده باشد. البته گونههاي عودكننده، به آنتيبيوتيكهاي معمول مقاوم هستند.
عوارض احتمالي
آبسه ريه
برونشكتازي
بيماري انسدادي مزمن ريه
نارسايي تنفسي
گسترش عفونت به مغز، استخوان، ستون فقرات و كليهها
درمان
اصول كلي
آزمونهاي تشخيصي ميتوانند شامل آزمون پوستي توبركولين، بررسيهاي آزمايشگاهي خون، بررسي خلط و راديوگرافي قفسه سينه باشند. در صورت شك به ساير اختلالات، كشيدن مايع نخاع، برونكوسكوپي و بيوپسي از مغز استخوان ممكن است انجام شود.
ممكن است جدا كردن يا بستري كردن فرد مبتلا به سل لازم نباشد. اين بيماري معمولاً قبل از تشخيص گسترش مييابد. بيماران احتمالاً 10 روز تا 2 هفته پس از درمان غيرعفوني ميشوند.
گاه از شما درخواست ميشود نمونه خلط 24 ساعته خود را براي بررسي آزمايشگاهي جمع كنيد تا مشخص شود كه آيا سل همچنان فعال است يا خير.
راديوگرافيهاي منظم پيگيري
داروها
داروهاي ضد سل معمولاً به مدت 12-9 ماه. همزمان چند نوع داده ميشود تا از مقاومت باكتريايي به داروها پيشگيري گردد. سل بهطور فزايندهاي نسبت به آنتيبيوتيكهاي رايج مقاوم شده است.
فعاليت
استراحت در بستر تا زماني كه علايم محو شوند و آزمونها از بين رفتن ميكروبهاي سل را نشان دهند. ممكن است لازم باشد به مدت 6 ماه فعاليتهاي خود را محدود كنيد.
رژيم غذايي
رژيم غذايي خاصي ندارد.
در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر خود يا يكي از اعضاي خانوادهتان علايم سل را داشته باشيد.
اگر عليرغم درمان، علايم پايدار بمانند يا بدتر شوند.
اگر شما دچار علايم جديد و غير قابل توجيه شدهايد. داروهاي مورد استفاده در درمان ممكن است عوارض جانبي ايجاد كنند
منبع : پایگاه جامع اطلاع رسانی پزشکان ایران
سكسكه
Hiccup
شرح بيماري
سكسكه عبارت است از انقباضات ناخودآگاه و مكرر عضله ديافراگم. سكسكه يك علامت است و نه يك بيماري. در ايجاد سكسكه ديافراگم عضله بزرگ و نازكي كه قفسه سينه را از شكم جدا ميسازد و عصب فرنيك (عصبي كه ديافراگم را به مغز وصل ميكند) نقش دارند. تقريباً همه ممكن است دچار سكسكه شوند، حتي جنيني كه در رحم مادر است.
علايم شايع
يك صداي تند و سريع كه در اثر گرفتگي ديافراگم از دهان خارج ميشود. اين گرفتگي، عضلات ته گلو را به هنگام دم ميبندد.
علل
تحريك اعصابي كه عضلات تنفسي، خصوصاً ديافراگم، را تحريك ميكنند. علت سكسكه كوتاهمدت معمولاً ناشناخته است. در صورتي كه سكسكه طولانيمدت باشد يا بهطور مكرر رخ دهد، امكان دارد به علل زير ايجاد شده باشد:
خوردن يا آشاميدن غذا يا نوشيدني داغ يا مواد تحريككننده
بيماريهاي پرده جنب (پرده نازكي كه روي ريهها را ميپوشاند).
ذاتالريه
اورمي (جمع شدن مواد زايد سمي در اثر نارسايي كليه)
الكلي بودن
مصرف بعضي از داروها
اختلالات معده، مري، روده يا لوزالعمده
حاملگي
تحريك مثانه
هپاتيت
گسترش سرطان از يك قسمت از بدن به كبد يا قسمتي از پرده جنب
سابقه عمل جراحي اخير، خصوصاً جراحي روي شكم
علل عاطفي
عوامل افزايش دهنده خطر
وجود يك بيماري كه سطح سلامت فرد را پايين آورده باشد.
سابقه عمل جراحي اخير
مصرف داروها، خصوصاً آنهايي كه معده را آزرده ميسازند.
پربودن معده
خنده شديد يا احساسات قوي
تغيير در دماي محيط
مصرف الكل
پيشگيري
در حال حاضر نميتوان از آن پيشگيري كرد.
عواقب مورد انتظار
سكسكه كوتاهمدت معمولاً نشاندهنده بيماري نيست. اين نوع سكسكه بهطور خود به خودي يا غالباً با درماني كه شرح آن داده خواهد شد برطرف ميشود. سكسكه مداوم فرد را مستأصل ميكند و نياز به انجام اقداماتي براي فهميدن دليل آن وجود دارد.
عوارض احتمالي
عارضهاي وجود ندارد، مگر اين كه سكسكه طولانيمدت باشد و وجود يك بيماري جدي را مطرح كند.
درمان
اصول كلي
روشهايي كه در اين جا ذكر ميشوند براي دورههاي كوتاهمدت سكسكه هستند. سكسكه طولانيمدت بايد تحت بررسي پزشكي قرار گيرد. يك يا تعداد بيشتري از روشهاي زير را به كار بنديد تا بهترين آنها براي شما معلوم شود.
نفس خود را نگاه داريد و تا 10 بشماريد.
داخل يك كيسه كاغذي تنفس كنيد. از كيسه پلاستيكي استفاده نكنيد زيرا ممكن است به سوراخ بيني بچسبد.
انگشت شست خود را بين دندانها و لب بالا قرار دهيد. سپس لب بالا را با انگشت سبابه خود، درست در زير سوراخ بيني سمت راست، فشار دهيد.
انگشتان سبابه خود را حدود 20 ثانيه داخل هر دو گوش فشاردهيد.
يك ليوان آب را به سرعت بنوشيد.
نان خشك يا يخ خرد شده قورت دهيد.
زبان خود را به ملايمت بكشيد.
چشمان خود را ببنديد و فشار ملايمي را به كرههاي چشم وارد كنيد.
يك قاشق چايخوري شكر خشك بخوريد.
داروها
معمولاً دارويي براي اختلال مورد نياز نيست.
فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري
محدوديتي براي آن وجود ندارد.
رژيم غذايي
رژيم خاصي توصيه نميشود.
درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟
اگر سكسكه بيش از 8 ساعت طول بكشد.
اگر احتمال ميدهيد كه دارويي باعث سكسكه شما شده است.
منبع : پایگاه جامع اطلاع رسانی پزشکان ایران
سكته مغزي
Stroke
شرح بيماري
سكته مغزي عبارت است از كاهش ناگهاني خونرساني به بخشي از مغز كه طوري به آن ناحيه آسيب ميزند كه نميتواند به طور طبيعي داراي كاركرد باشد. غالباً بزرگسالان بالاي 60 سال مبتلا ميشوند.
علايم شايع
بسته به محل آسيب مغزي علايم زير ممكن است وجود داشته باشند:
سنگيني ناگهاني در اندام يا كرختي و ناتواني در كنترل عضلات
عدم توانايي حركت دادن بخشي از بدن
كاهش هوشياري / منگي
عدم توانايي تكلم
سردرد
اختلالات بينايي
گيجي
بياختياري مدفوع يا ادرار
علل
معمولاً تصلب شرايين (آترواسكلروز) يا فشار خون بالا. اين موارد ممكن است منجر به موارد زير گردد:
ترومبوز كه در آن جريان خون در اثر تنگي يا بسته شدن يك شريان مسدود ميگردد.
آمبولي كه در آن بخش كوچكي از رسوب چربي يا يك لخته خوني كوچك از يك رگ مبتلا يا قلب به مغز ميرود.
خونريزي مغزي كه در آن يك رگ خوني مغز پاره شده، به بافت مغزي اطراف خود خونريزي ميكند.
پارگي آنوريسم يك شريان كوچك مغز
عوامل تشديد كننده بيماري
سيگار كشيدن
چاقي
رژيم غذايي پرچربي يا پر نمك
سن بيش از 60 سال
فشار خون بالا
ديابت شيرين
بيماري شريان كرونر
سابقه حملات گذراي ايسكميك
سابقه خانوادگي سكته مغزي
سوء مصرف الكل
فيبريلاسيون دهليزي (نوعي ضربان قلب نامنظم)
پيشگيري
به طور منظم ورزش كنيد.
از رژيم غذايي كمچربي استفاده كنيد.
سيگار نكشيد.
كنترل طبي هرگونه اختلال مزمن (مثل ديابت شيرين)
فشار خون خود را مرتب كنترل كنيد. اگر بالا باشد، به پزشك خود مراجعه كنيد.
در مورد مصرف روزانه آسپيرين، از توصيههاي پزشكي بهرهمند شويد. مطالعات حاكي از آن هستند كه اين امر ممكن است چنان بر لخته شدن تأثير كند كه احتمال ترومبوز يا آمبولي مغزي را كاهش دهد (در سكته خونريزي دهنده مؤثر نيست و ممكن است خطرناك باشد).
اگر دچار انسداد شريان كاروتيد باشيد، جراحي ميتواند احتمال سكته مغزي در آينده را كاهش دهد.
عواقب مورد انتظار
سكته مغزي در 23 موارد باعث مرگ، آسيب پايدار يا ناتواني ميشود. در بقيه موارد، امكان بهبود كامل بدون ناتواني درازمدت وجود دارد.
يك سكته مغزي خفيف ممكن است نشانهاي زودهنگام از حملات شديدتر باشد. ناتواني نسبي در افرادي كه از سكته مغزي نجات مييابند، ممكن است ماهها طول بكشد.
عوارض احتمالي
پنوموني (ذاتالريه)
افسردگي
زخم فشاري حاصل از استراحت طولاني در بستر
فلج يا ناتواني پايدار
درمان
اصول كلي
بيمارستانها برنامههاي مداخلهاي زودهنگام دارند. اگر دچار علايم سكته مغزي شويد، فوراً به نزديكترين بيمارستان محل زندگي خود برويد.
آزمونهاي تشخيصي ميتوانند شامل بررسيهاي آزمايشگاهي مايع نخاع و خون، نوار قلب، اكوكارديوگرافي، سونوگرافي، آنژيوگرافي، سيتياسكن و راديوگرافي سر باشند.
ممكن است بستري شدن در بيمارستان براي مراقبت حاد (با پايش دقيق كاركرد قلب و ريه، غلظت الكتروليتها و مايعات) لازم باشد.
جراحي (گاهي اوقات) براي برداشتن لخته يك شريان مغز ممكن است لازم باشد.
در بعضي انواع سكته مغزي از داروهاي حلكننده لخته خون استفاده ميشود.
ممكن است (گاهي) مراقبت پرستاري در خانه لازم باشد.
ممكن است فيزيوتراپي، كاردرماني و گفتاردرماني لازم باشد.
داروها
داروهاي ضد انعقادي براي كاهش احتمال تشكيل لخته
داروهاي ضد پرفشاري خون در صورت ابتلا به فشار خون بالا
فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري
اگر كنترل عضلاني شما از دست رفته باشد، درمان به شما كمك خواهد كرد تا ياد بگيريد براي به دست آوردن مجدد مهارتهاي پايه مثل خوردن، لباس پوشيدن و توالت رفتن از اندامهاي آسيب ديده خود استفاده كنيد.
پس از يك سكته مغزي، تعبيه سطوح شيبدار به جاي پله در وروديهاي منزل و نيز دستگيره در كنار وان حمام و دستشوييها را مدنظر قرار دهيد.
رژيم غذايي
در ابتدا ممكن است تغذيه با استفاده از لوله معده ضرورت يابد و سپس بتوانيد از غذاهاي صاف شده، و يا معمولي استفاده كنيد. غذايي را بخوريد كه كم نمك و كمچربي باشد.
درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟
اگر شما يا يكي از اعضاي خانوادهتان علايم سكته مغزي را داشته باشيد يا آنها را در فردي ديگر مشاهده كنيد. اين، يك اورژانس است!
اگر در طول درمان موارد زير رخ ميدهند: ـ تب ـ زخمهاي فشاري ـ بدتر شدن علايم
منبع : پایگاه جامع اطلاع رسانی پزشکان ایران
تومور مغزي
Brain tumor
اطلاعات اوليه
توضيح كلي
تومور مغزي عبارت است از رشد يك توده غيرطبيعي در مغز كه امكان دارد خوشخيم يا بدخيم باشد. توجه داشته باشيد كه يك تومور خوشخيم مغز ممكن است به اندازه يك تومور بدخيم ناتواني ايجاد كند، مگر اينكه به طور مناسب تحت درمان قرار گيرد.
علايم شايع
سردردي كه با دراز كشيدن بدتر ميشود.
استفراغ همراه با تهوع، يا استفراغ ناگهاني بدون تهوع
اختلال بينايي، از جمله دو تا ديدن اشياء
ضعف در يك طرف بدن
عدم عادل بدن؛ گيجي
از دست دادن حس بويايي
از دست دادن حافظه
تغييرات شخصيتي
حملات صرعي و تشنجي
علل
بعضي از تومورها از بافت مغز منشأ ميگيرند (تومورهاي اوليه)، اما اغلب تومورهاي مغزي در اثر گسترش سرطانهاي ساير نقاط بدن به خصوص سرطان پستان، ريه، روده، يا ملانوم بدخيم پوست، به مغز ايجاد ميشوند. علايم در اثر افزايش فشار داخل جمجمه ناشي از بزرگ شدن تومور به وجود ميآيند.
عوامل افزايش دهنده خطر
عوامل خطر ذكر شده در زير مربوط به سرطانهاي ساير نقاط بدن كه به مغز گسترش مييابند هستند:
تغذيه نامناسب، به خصوص كم بودن فيبر غذايي (عامل خطر سرطان روده)
سيگار كشيدن (عامل خطر سرطان ريه)
افراط در مصرف الكل (عامل خطر سرطان كبد)
قرار گرفتن بيش از حد در مقابل آفتاب (عامل خطر ملانوم بدخيم پوست)
وجود يك سرطان ديگر در هر نقطهاي از بدن
پيشگيري
خانمها بايد پستان خود را مرتباً از نظر وجود توده بررسي كنند.
سيگار را ترك كنيد.
رژيم غذايي پرفيبر داشته باشيد.
خود را در برابر اشعه آفتاب محافظت كنيد (با استفاده از كرمهاي ضد آفتاب و لباس مناسب)
عواقب مور انتظار
در صورتي كه تومور مغزي درمان نشود، آسيب دايمي مغز يا مرگ در انتظار بيمار خواهد بود. رشد تومور به خارج توسط استخوانهاي جمجمه محدود ميشود، بنابراين اين مغز است كه در اثر رشد تومور، تحت فشار قرار ميگيرد.
اگر تومور زود كشف شود و به سرعت جراحي شود يا تحت اشعه درماني و شيمي درماني قرار گيرد، بهبود كامل اغلب امكانپذير خواهد بود.
عوارض احتمالي
ناتواني يا مرگ، در صورتي كه نتوان تومور را به علت اندازه يا جاي خاص آن، تحت عمل جراحي قرار داد.
درمان
اصول كلي
روشهاي زيادي براي تعيين محل تومور مغزي به كار گرفته ميشوند: نواز مغز، سيتياسكن، امآرآي، عكسبرداري از جمجه، استخوانها، ريهها و دستگاه گوارش
براي تأييد تشخيص، نمونهبرداري از تومور به احتمال زياد لازم خواهد بود.
آزمايش خون و مايع نخاع
در صورت امكان، عمل جراحي برداشتن تومور تا حد ممكن (تا به اين ترتيب از فشار روي مغز كاسته شود).
امكان دارد از اشعه درماني استفاده شود
داروها
داروهاي كورتيزوني براي كاهش تورم بافت مغز
داروهاي ضد تشنج براي كنترل حملات تشنج
داروهاي ضد درد
داروهاي ضد سرطان
فعاليت
تا حدي كه قدرت شما اجازه ميدهد فعاليت خود را حفظ كنيد. كار، ورزش و فعاليت بدني متوسط داشته باشيد. زماني كه خسته ميشويد استراحت كنيد.
رژيم غذايي
رژيم غذايي عادي و متعادل داشته باشيد. اگر قادر به خوردن غذاي عادي نباشيد، شايد اضافه كردن مكمل ويتاميني و مواد معدني لازم باشد.
در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان علايم تومور مغزي را داريد.
اگر دچار علايم جديد وغيرقابل كنترل شده ايد. داروهاي مورد استفاده در درمان ممكن است عوارض جانبي به همراه داشته باشند
منبع : پایگاه جامع اطلاع رسانی پزشکان ایران
تب مالت
Brucellosis
اطلاعات اوليه
توضيح كلي
تب مالت عبارت است از يك عفونت باكتريايي كه از گاوها، خوكها، گوسفندان يا بزهاي آلوده و عفوني شده به انسان انتقال مييابد. اين بيماري از انسان به انسان مسري نيست. اين عفونت باكتريايي اعضاي خونساز بدن، از جمله مغز استخوان، گرههاي لنفاوي، كبد و طحال را متأثر ميسازد. بيماري در مردان 60-20 ساله شايعتر است. دوره نهفتگي بيماري ممكن است 60-5 روز يا حتي تا چندين ماه باشد. بيماري يك نوع حاد و يك نوع مزمن دارد.
علايم شايع
در نوع حاد، علايم زير بهطور ناگهاني ظاهر ميشوند:
لرز، تب متناوب، تعريق
خستگي قابل توجه
درد به هنگام لمس ستون فقرات
سردرد
بزرگ شدن گرههاي لنفاوي در نوع مزمن، علايم زير تدريجاً ظاهر ميشوند:
خستگي
درد عضلاني
كمردرد
يبوست
كاهش وزن
افسردگي
ناتواني جنسي
ندرتاً بروز آبسه در تخمدانها، كليهها، و مغز
علل
عفونت ناشي از باكتريهايي تحت عنوان بروسلا ، كه از راه مصرف شير يا محصولات لبني (كره، پنير) يا محصولات گوشتي به انسان انتقال مييابد
عوامل افزايشدهنده خطر
وجود كمخوني وخيم يا سابقه جراحي معده. اين مشكلات باعث كاهش اسيد معده ميشوند؛ وجود اسيد معده شانس عفونت را كاهش ميدهد.
در افرادي كه با حيوانات سر و كار دارند، مثل كشاورزان، قصابان، دامپزشكان، يا دامداران
مسافرت به مناطق آلوده
پيشگيري
هيچگاه شير غيرپاستوريزه، از هر منبعي كه باشد، مصرف نكنيد.
زماني كه با حيوانات سر و كار داريد، از دستكش، محافظ چشم، پيشبند، و ساير وسايل محافظتي استفاده كنيد.
واكسيناسيون دامها
عواقب مورد انتظار
با درمان معمولاً در عرض 4-3 هفته خوب ميشود.
عوارض احتمالي
ندرتاً عفونت قلب، استخوان، مغز يا كبد
در صورت ناكافي بودن مراقبت و درمان، بيماري ممكن است مزمن شود يا معلوليت رخ دهد.
درمان
اصول كلي
تشخيص قطعي با آزمايش خون انجام ميگيرد.
درمان شامل يك دوره استراحت در رختخواب و مصرف آنتيبيوتيك است.
معمولاً لازم نيست كه بيمار از ديگران جدا شود.
تمامي اعضاي خانواده كه ممكن است از همان محصول لبني آلوده مصرف كرده باشند بايد تحت معاينه و آزمايش قرار گيرند.
داروها
آنتيبيوتيك براي مبارزه با عفونت، مثل تتراسيكلين، براي حداقل سه هفته
داروهاي كورتيزوني براي كاهش پاسخ التهابي در موارد شديد
داروهاي ضد درد براي درد عضلاني
فعاليت
تا زمان برطرف شدن تب و ساير علايم، در رختخواب استراحت نماييد. پس از آن تدريجاً فعاليتهاي عادي خود را از سر گيريد.
رژيم غذايي
هيچ رژيم خاصي توصيه نميشود. اگر كاهش وزن قابل توجه باشد، كالري غذايي را افزايش دهيد.
در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان علايم تب مالت را داريد.
اگر تب يا ساير علايم مجدداً پس از درمان عود كنند
منبع : پایگاه جامع اطلاع رسانی پزشکان ایران
تب خال
Cold sore
اطلاعات اوليه
توضيح كلي
تب خال عبارت است از يك عفونت ويروسي مسري و شايع (ويروس هرپس سيمپلكس يا HSV-1 ). تبخال گاهي با زرد زخم اشتباه گرفته ميشود. در اين بيماري، معمولاً لبها، لثهها و ناحيه دهان، ندرتاً قرنيه، و گاهي ناحيه تناسلي گرفتار ميشوند.
علايم شايع
پيدايش تاولهاي بسيار كوچك و دردناك معمولاً در اطراف دهان، و گاهي روز ناحيه تناسلي. اين تاولها گروهي ظاهر ميشوند و در اطراف هر كدام يك حلقه قرمز وجود دارد. داخل اين تاولها مايع وجود دارد اما پس از مدتي تاولها خشك شده و ناپديد ميشوند.
اگر چشم نيز دچار عفونت شود، علايمي چون درد و قرمزي چشم، احساس اين كه در چشم چيزي وجود دارد، حساسيت به نور، و اشك ريزش بروز ميكنند.
علل
عفونت با ويروس هرپس كه به پوست تهاجم ميكند و غالباً پيش از ايجاد عفونت فعال، تا ماهها يا سالها در آنجا باقي ميماند. اغلب افراد پادتنهايي را بر عليه ويروس توليد ميكنند كه موجب كنترل ويروس ميشوند مگر اين كه عوامل خطر وجود داشته باشند.
ويروس از طريق تماس فرد تماس فرد به فرد يا تماس با ترشحات بزاقي، چشمي، ادرار يا مدفوع انتقال مييابد. تاولها و زخمهاي تبخال تا زماني كه بهبود نيافته باشند مسري هستند، چه در موقع اولين بروز تبخال و چه در شعلهور شدنهاي مجدد آن
عوامل افزايش دهنده خطر
در نوزادان: در كودكاني كه اگزما دارند.
استرس فيزيكي يا عاطفي
وجود يك بيماري كه مقاومت بدن را كاهش داده باشد، حتي سرماخوردگي، ناراحتي خفيف گوارشي، يا تب به هر علت
زياد قرار گرفتن در معرض آفتاب
دوره خونريزي قاعدگي
مراجعه به دندانپزشكي كه معمولاً دهان حين انجام كار بيش از حد معمول باز ميشود.
مصرف داروهاي سركوبكنده ايمني
پيشگيري
از تماس فيزيكي با افرادي كه ضايعات فعال دارند خودداري كنيد.
به هنگام تبخال، براي جلوگيري از انتقال ويروس، دستان خود را مرتب بشوييد. با ماليدن روزانه داروي آسيكلووير شايد بتوان جلوي بروز آن را گرفت.
عواقب مورد انتظار
بهبود خود به خودي در عرض چند روز تا يك هفته و گاهي بيشتر. عود تبخال امري معمول است. ويروس براي تمام عمر در بدن باقي ميماند اما معمولاً در حالت خفته قرار دارد. هماكنون تحقيقات در زمينه توليد واكسن آن ادامه دارد.
عوارض احتمالي
اختلال دايمي بينايي، در صورتي كه عفونت چشمي هرپس درمان نشود.
عفونت شديد و گسترش در بيماران اگزمايي
ندرتاً مننژيت (عفونت يا التهاب پردههاي مغز) يا آنسفاليت (عفونت يا التهاب خود مغز)
درمان
اصول كلي
ظاهر ضايعات پوستي معمولاً براي تشخيص كافي است، اما در عين حال ميتوان مايع موجود در تاول را براي تأييد تشخيص مورد آزمايش قرار داد.
مايعات خنك بنوشيد يا بستني يخي بجويد تا ناراحتي كمتر شود.
در 24 ساعت اول پس ظاهر شدن ضايعات پوستي، يك تكه يخ را تا حدود يك ساعت روي محل قرار دهيد. اين كار ممكن است باعث تسريع بهبودي شود.
به هيچ وجه چشم دچار عفونت هرپسي را نماليد يا نخارانيد.
براي پيشگيري از شعلهور شدن مجدد بيماري، زماني كه قرار است مدت زيادي را در بيرون از خانه بگذارنيد، روي لبهاي خود پماد اكسيد روي يا كرم ضدآفتاب بماليد.
داروها
استامينوفن براي درد خفيف. از آسپيرين استفاده نكنيد، به خصوص در كودكان و نوجوانان. مصرف آسپيرين در بعضي از بيماريهاي ويروسي ميتواند موجب نشانگان راي شود كه نوعي التهاب مغز است.
سعي نكنيد چشم دچار عفونت با ويروس هرپس را خود درماني كنيد، به خصوص با پماد يا قطره كورتيزوني. تركيبات كورتيزوني باعث رشد بيشتر ويروس هرپس در قرنيه ميشوند.
امكان دارد داروي موضعي يا خوراكي ضدويروس، و در مواردي كه عفونت باكتريايي ثانويه ايجاد شده باشد، پماد آنتيبيوتيكي تجويز شود.
امكان دارد مصرف مداوم داروهاي خوراكي براي پيشگيري از عود مكرر بيماري توصيه شود.
فعاليت
محدوديتي براي آن وجود ندارد. تنها بايد از تماس نزديك، به خصوص بوسيدن خودداري شود تا موقعي كه ضايعات كاملاً بهبود يابند.
از تماس با نوزادان يا بيماراني كه داروهاي سركوبكننده ايمني مصرف ميكنند خوداري كنيد (استعداد ابتلاي آنها به عفونت زيادتر است).
رژيم غذايي
رژيم خاصي توصيه نميشود.
در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر يكي از موارد زير همراه با تبخال رخ دهد: علايم عفونت باكتريايي ثانويه، مثل تب، وجود چرك به جاي مايع روشن در داخل تاولها، سردرد، و درد عضلاني
ظاهر شدن ضايعاتي روي پوست ناحيه تناسلي، شبيه آنچه در اطراف دهان زده است.
اگر دچارعلايم جديد و بدون توجيه. داروهاي مورد استفاده در درمان ممكن است عوارض جانبي به همراه داشته باشند
منبع : پایگاه جامع اطلاع رسانی پزشکان ایران
پوكي استخوان
Osteoporosis
شرح بيماري
پوكي استخوان كاهش تراكم و قدرت طبيعي استخوان كه منجر به سستي استخوان و مستعدشدن آن براي شكستگي ميشود. اين عارضه بيشتر در خانمهاي يائسه ديده ميشود.
علايم شايع
مراحل اوليه:
كمردرد
بدون علامت (اغلب)
مراحل پيشرفته:
درد ناگهاني پشت همراه به يك صداي خردشدگي كه نشانه بروز شكستگي مهرههاست.
تغيير شكل ستون فقرات به صورت قوز كردن
كاهش قد
بروز شكستگي با ضربه خفيف، به ويژه در ناحيه استخوان ران و بازو
علل
از دست رفتن ساختار و قدرت استخواني، عوامل اين عارضه عبارتند از:
كمبود طولاني مدت كلسيم و پروتئين در رژيم غذايي
سطح پايين استروژن پس از يائسگي
كاهش فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري با افزايش سن
استعمال دخانيات (احتمالاً)
مصرف داروهاي استروييد (كورتوني)
بيماريهاي مزمن از جمله اعتياد به الكل
كمبود ويتامينها (به ويژه ويتامين ـ ث)
پركاري تيروييد
سرطان
زمينه ژنتيكي مساعد
عوامل تشديد كننده بيماري
جراحي برداشت تخمدانها
اشعهدرماني براي سرطان تخمدان
فقر تغذيهاي، به خصوص كمبود كلسيم و پروتئين رژيم غذايي
نوع ساختار بدن. خانمهاي لاغر با استخوانبندي كوچك نسبت به اين عارضه مستعدترند.
سابقه خانوادگي پوكي استخوان
استعمال دخانيات
مصرف الكل
مصرف داروهاي تيروييد
پيشگيري
شروع درمان جايگزيني هورموني با بروز يائسگي در خانمها
مصرف مقادير كافي كلسيم تا 1500 ميليگرم در روز با مصرف شير و فرآوردههاي لبني يا مكملهاي كلسيم
ورزش منظم نظير پيادهروي تُند كه در پيشگيري از پوكي استخوان بهتر از شناست.
در مورد مصرف استروژن، كلسيم و فلوريد پس از بروز يائسگي يا برداشت تخمدانها با جراحي با پزشك مشورت شود.
اجتناب از عوامل تشديد كننده بيماري ذكر شده در بالا تا حدامكان
عواقب مورد انتظار
با رژيم غذايي مناسب، مكملهاي كلسيم و فلوريد، ويتامين ـ د، ورزش و استروژن ميتوان سير پوكي استخوان را متوقف كرده و احتمالاً روند آن را در جهت رسيدن به حالت طبيعي معكوس كرد. شكستگيهاي عارض شده، با درمان قابل علاج است.
عوارض احتمالي
افتادن كه باعث شكستگي، به خصوص شكستگي استخوان ران يا ستون فقرات، ميگردد. گاهي شكستگي به طور خودبهخود و بدون ضربه يا افتادن اتفاق ميافتد.
درد شديد و ناتوانكننده
درمان
اصول كلي
- بررسيهاي پزشكي شامل راديوگرافي و تراكم نسبي استخوانها ميباشد.
- درمان با هدف تخفيف درد و پيشگيري از بروز شكستگي و گاهي، بازسازي ساختار استخوانها انجام ميشود.
- دوري از هر موقعيتي كه ممكن است منجر به آسيبديدگي گردد. از راه رفتن در خيابانهاي يخزده يا برروي سطوح خيس يا لغزنده خودداري كنيد. هنگام بالا يا پايين رفتن از پلكان، نردههاي پلكان را بگيريد و قبل از آن اطمينان حاصل كنيد كه نردهها به اندازه كافي محكم باشند.
- در صورت تجويز استروژن، براي معاينه لگني و انجام پاپ اسمير به طور منظم به پزشك مراجعه كنيد. ماهي يك بار پستانها را از نظر وجود توده بررسي كنيد. هرگونه خونريزي يا ترشح مهبلي را به پزشك گزارش دهيد.
- از كمپرس گرم يا سرد به هر شكل براي تخفيف درد استفاده كنيد.
- براي خوابيدن از تشك سفت استفاده كنيد.
- در صورت صلاحديد پزشك از كمربند طبي استفاده كنيد؛ وضعيت صحيح بدن را حفظ كند.
- از مصرف داروهاي مؤثر بر هوشياري نظير داروهاي خوابآور و آرامبخشها، كه ممكن است باعث افتادن و بروز شكستگي گردند، خودداري كنيد.
داروها
براي درد خفيف، مصرف داروهاي بدون نسخه نظير استامينوفن ممكن است كافي باشد.
مكملهاي كلسيم و ويتامين ـ د، درمان جايگزين هورموني يا فلوريد ممكن است تجويز شود.
ساير داروهايي كه روند تحليل رفتن استخوان را كُند كرده يا رشد استخوان را افزايش ميدهند نيز ممكن است تجويز شوند.
فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري
ضمن حفظ فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري طبيعي خود از موقعيتهايي كه با خطر افتادن همراهند، اجتناب كنيد. ورزش، به خصوص ورزشهاي تحملكننده وزن نظير پيادهروي يا دويدن براي حفظ قدرت استخواني توصيه ميشود.
رژيم غذايي
از يك رژيم عادي متعادل حاوي مقادير بالاي پروتئين، كلسيم و ويتامين ـ د استفاده كنيد؛ در صورت داشتن اضافه وزن از يك رژيم لاغري استفاده كنيد.
درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟
اگر شما يا يكي از اعضاي خانوادهتان داراي علايم پوكي استخوان باشيد.
بروز درد به ويژه پس از ضربه اگر دچار علايم جديد و غيرقابل توجيه نظير خونريزي مهبلي شده ايد داروهاي تجويز ممكن است با عوارض جانبي همراه باشند.
منبع : پایگاه جامع اطلاع رسانی پزشکان ایران
بيماري پاركينسون
Parkinson's disease
شرح بيماري
بيماري پاركينسون يك بيماري دستگاه عصبي مركزي در بزرگسالان مسنتر كه مشخصه آن سفتي عضلاني پيشرونده تدريجي، لرزش و از دست رفتن مهارتهاي حركتي است. اين اختلال هنگام رخ ميدهد كه نواحي خاصي از مغز توانايي خود در توليد دوپامين (يكي از ناقلين عصبي در مغز) را از دست ميدهند.
علايم شايع
لرزش، به خصوص در حالت عدم حركت اندام
سفتي عضلاني و كندي حركت در كل بدن
راه رفتن نامتناسب به حالتي كه پاها به زمين كشيده ميشوند و فاصله پاها از هم بيشتر از حالت طبيعي است.
قامت خميده
از بين رفتن حالت چهره
تغييرات صدا؛ صدا ضعيف و بم ميشود.
اختلال بلع، آبريزش دهان
توانايي ذهني تا مراحل پيشرفته بدون تغيير ميماند و در مراحل پيشرفته به آهستگي كاهش مييابد.
افسردگي، عصبي بودن
علل
علت اين اختلال در اغلب موارد ناشناخته است. بعضي موارد آن ناشي از داروهايي نظير فنوتيازينها؛ آسيب مغزي؛ تومورها؛ آنسفاليت پس از آنفلوانزا؛ عفونت با ويروسهاي داراي رشد آهسته؛ يا مسموميت با مونواكسيدكربن (احتمالاً) ميباشد.
عوامل تشديد كننده بيماري
ناشناخته
پيشگيري
پيشگيري خاصي ندارد.
عواقب مورد انتظار
اين بيماري در حال حاضر غيرقابل علاج محسوب ميگردد. ولي، علايم آن با درمان قابل تسكين يا كنترل است. اين بيماري طول عمر را چندان كاهش نميدهد.
تحقيقات علمي علل و درمان اين بيماري ادامه دارد و اين اميد وجود دارد كه درمانهاي مؤثر و نهايتاً علاجبخش براي آن ارايه گردند.
تحقيقاتي كه به بررسي پيوند بافت جنيني براي درمان اين اختلال پرداختهاند نويدبخش درمان مؤثري در آينده بودهاند. با اين درمان به نظر ميرسد سلولهاي جديد توليدكننده دوپامين در مغز با پيوند بافتي جنيني تشكيل گردند.
عوارض احتمالي
زوال عقل
پنوموني (ذاتالريه)
يبوست شديد
احتباس ادرار ناشي از داروهاي تجويز شده براي درمان اين اختلال
افتادن و بروز شكستگي استخواني
ناتواني
درمان
اصول كلي
- هيچ آزمون تشخيصي براي اثبات بيماري پاركينسون وجود ندارد. تشخيص بيماري معمولاً مبتني بر معاينه فيزيكي است. بررسيهاي طبي براي رد ساير اختلالات ممكن است توصيه گردد.
- اصول كلي مراقبت اين بيماران عبارتند از درمان فيزيكي، اميدواركردن و اطمينان دادن به بيماران، و درمان بيماريهاي همراه (نظير افسردگي)
- روان درماني يا مشاوره جهت كمك به كاهش افسردگي
- كار درماني و گفتار درماني ممكن است توصيه گردد.
- استفاده مكرر از حمام گرم و ماساژ دادن جهت پيشگيري از ايجاد سفتي عضلاني استفاده از ريش تراش برقي جهت اصلاح
- استفاده از كفشهاي بدون بند، نظير كفشهاي راحتي، كفشهاي زيپدار يا كفشهاي چسبي
- محيط منزل را طوري طراحي كنيد كه از افتادن و آسيبديدگي جلوگيري شود.
- محدوديتهاي تدريجي بيماري ممكن است باعث عاجز شدن بيمار گردد. براي يافتن راههايي جهت حفظ عملكرد و كارآيي خود از مشاوره تخصصي و اعضاي خانواده كمك بگيرد.
داروها
داروهاي آنتيكولينرژيك؛ آنتيهيستامينها؛ داروهاي ضدلرزش، نظير آمانتادين؛ يا داروهاي ضدپاركينسون از قبيل بروموكريپتين، لوودوپا و كاربيدوپا. سلژيلين براي به حداكثر رسيدن اثربخشي لوودوپا و كاربي دوپا تجويز ميشود. همه اين داروها لرزش و سفتي عضلاني را كاهش ميدهند ولي اغلب عوارض جانبي قابل توجهي نيز دارند.
فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري
در حد امكان به فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري هاي خود ادامه دهيد و به دفعات استراحت كنيد. اختلاف زيادي بين توانايي جسمي بيماران دچار اين بيماري وجود دارد. محدوديت فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري تنها در بيماران دچار سفتي عضلاني وجود دارد.
درمان فيزيكي كمككننده است.
رژيم غذايي
رژيم خاصي نياز نيست، در موارد وجود اختلال بلع ممكن است مصرف غذاهاي نرم لازم باشد. براي پيشگيري از يبوست به رژيم غذايي خود فيبر غذايي يا مواد حجمافزا(نظير ميوه و سبزيجات) اضافه كنيد.
درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟
اگر شما يا يكي از اعضاي خانوادهتان داراي علايم بيماري پاركينسون بوده يا علايم شما در طي درمان تشديد شده است.
اگر دچار علايم جديد و غيرقابل توجيه به خصوص اختلال در ادرار كردن، گيجي يا تاري ديد. داروهاي تجويزي ممكن است با عوارض جانبي همراه باشند.
منبع : پایگاه جامع اطلاع رسانی پزشکان ایران
بوتوليسم
Botulism
اطلاعات اوليه
توضيح كلي
بوتوليسم عبارت است از يك نوع مسموميت غذايي جدي ولي غير مسري كه معمولاً در اثر خوردن غذاي آلوده به سمي كه شديداً دستگاه عصبي را متأثر ميسازد، رخ ميدهد. مسموميت با اين سم به دو شكل ديگر نيز به وجود ميآيد، بوتوليسم ناشي از زخم، و بوتوليسم شيرخواران. بوتوليسم اصولاً دستگاه عصبي مركزي و دستگاه عضلاني را تحت تأثير قرار ميدهد.
علايم شايع
علايم زير معمولاً 36-18 ساعت پس از خوردن غذاي آلوده رخ ميدهند:
تار شدن ديد، يا دو تا ديدن
افتادن پلكهاي چشم
خشك شدن دهان
خورده خورده صحبت كردن
مشكل در قورت دادن غذا يا مايعات
استفراغ و اسهال
ضعف دستها يا پاها، كه نهايتاً ممكن است به فلج نيز بيانجامد.
تب وجود ندارد.
تواناييهاي ذهني دچار اختلال نميشوند. علايم زير در شيرخواران رخ ميدهند:
يبوست شديد
گريه ضعيف
ناتواني در مكيدن پستان مادر
علل
عفونت غذاها (عمدتاً كنسروي) با باكتري كلستريديوم بوتولينوم. اين باكتري در غذاي آلوده يا خوب پخته نشده رشد ميكند. با رشد اين باكتري در غذا، سم قدرتمندي توليد و ترشح ميشود كه توانايي جذب از دستگاه گوارش و گسترش به دستگاه عصبي مركزي را دارد.
غذاهايي كه با احتمال بيشتري ممكن است باعث بوتوليسم شوند عبارتند از: سبزيجات و ميوههايي كه در خانه كنسرو ميشوند، ماهي، گوشت، سوسيس خوب پخته نشده، گوشت دوده داده و محصولات لبني
در شيرخواران زير يك سال، عسل خام يا ساير غذاهاي پخته نشده ممكن است باعث بوتوليسم شوند.
اين باكتري امكان دارد زخم را نيز آلوده سازد و سم ترشح كند.
عوامل افزايشدهنده خطر
شيرخواران
كنسروهاي خانگي. به خصوص بايد مراقب باقلا و لوبياي سبز بود.
پيشگيري
اگر قسمتي از قوطي كنسرو بيرون زده است، يا اينكه محتويات آن رنگ يا بوي عجيبي دارند، اصلاً لب به آن نزنيد.
هيچگاه غذايي كه قطعاً مشخص نيست خوب پخته يا كنسرو شده است را نخوريد.
هيچگاه به شيرخواران غذاي حاوي عسل يا شربتهاي ضد سرفه ندهيد.
جوشاندن غذا ميتواند از بوتوليسم پيشگيري كند، اما بهتر است اطلاعات خود را در مورد جزئيات كنسرو كردن و پختن غذا به طريقه بيخطر، افزايش دهيد.
اگر مشكوك به بوتوليسم هستيد، با مركز بهداشت نزديك محل خود تماس بگيريد. در صورت قطعي شدن مسأله، بايد از طريق رسانهها اطلاعرساني كرد و غذاهاي آلوده را نيز از مغازهها جمعآوري نمود.
عواقب مورد انتظار
با اقدام فوري، پيامد بيماري خوب است. هر چه قدر مقدار سم ورودي بيشتر باشد، علايم زودتر آغاز ميشوند و وضعيت بيمار نيز خطرناكتر خواهد بود. ميزان كلي مرگومير 25%-10% است.
عوارض احتمالي
عفونت ريوي در اثر عدم توانايي در بلع مناسب غذا و ورد آن به ريهها
نارسايي ريوي ناشي از ضعف عضلات تنفسي
مرگ
درمان
اصول كلي
بستري كردن بيمار جهت انجام مراقبتهاي ويژه. امكان دارد بيمار به تهويه مكانيكي نياز پيدا كند.
اگر تنها چند ساعت از خوردن غذاي مسموم گذشته باشد، بيمار را وادار به استفراغ كنيد.
اگر مشكوك به بوتوليسم هستيد، در صورت امكان مقداري از غذاي آلوده را براي بررسي آزمايشگاهي در داخل يخچال نگهداري كنيد.
داروها
تزريق سرم ضد سم بوتوليسم جلوي بدتر شدن بيماري را ميگيرد. سرم ضد سم از سرم اسب مشتق ميشود، كه عليرغم اينكه زندگي فرد را ممكن است نجات دهد، اثرات جانبي جدي دارد.
فعاليت
به هنگام بستري بودن در بيمارستان، استراحت در تخت لازم است. پس از درمان، فعاليتهاي عادي را تدريجاً از سر گيريد.
رژيم غذايي
معمولاً تزريق مايعات و تغذيه داخل وريدي به هنگام بستري شدن بيمار لازم است، زيرا بيمار در بلع مشكل دارد. پس از درمان، رژيم غذايي خاصي توصيه نميشود.
در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان علايم بوتوليسم را داريد. در اين حالت بلافاصله آمبولانس خبر كنيد. اين يك وضعيت اورژانس است.
اگر ضعف، تاري ديد يا خورده خورده صحبت كردن، دوباره ظاهر شوند. بازگشت اين علايم ممكن است نشاندهنده نياز به درمان بيشتر باشد
منبع : پایگاه جامع اطلاع رسانی پزشکان ایران
برفك (كانديدياز دهاني)
Thrush
شرح بيماري
برفك عبارت است از يك عفونت قارچي شايع دهان. بيشتر، نوزادان و شيرخواران را مبتلا ميكند ولي ساير كودكان و بزرگسالان نيز مبتلا ميشوند.
علايم شايع
لكههايي (پلاكهايي) با مشخصات زير در دهان ظاهر ميشوند:
لكهها سفيد تا زرد متمايل به كرم و اندكي برجسته هستند. شبيه شير دلمه بسته هستند ولي پاك نميشوند.
لكهها دردناك نيستند مگر اين كه برداشته شوند. در اين صورت زخمهاي كوچك و دردناكي بر جاي ميگذارند.
دهان خشك است.
علل
قارچي به نام كانديدا آلبيكنس . معمولاً به تعداد كم در دهان وجود دارد ولي عوامل خاصي ممكن است باعث تكثير بيش از حد آن شوند:
درمان با آنتيبيوتيكها. ممكن است تعادل طبيعي ارگانيسمها را در دهان برهم زند و باعث ايجاد برفك گردد.
زايمان. نوزادان ممكن است عفونت را در حين عبور از مجراي زايمان كسب كنند به خصوص اگر مادر دچار عفونت مهبل با يك مخمر باشد. برفك ظرف چند ساعت تا 7 روز پس از تولد ظاهر ميشود.
سالخوردگي. افراد مسنتر به خاطر مقاومت طبيعي كمتر دچار برفك ميگردند.
عوامل تشديد كننده بيماري
تغذيه نامناسب
بيماري كه باعث كاهش مقاومت شده باشد.
ايدز (برفك در بزرگسالان، جزئي از معيارهاي تشخيصي ايدز به شمار ميرود).
ديابت شيرين
التهاب ناشي از دندانهاي مصنوعي
مصرف مزمن استروييدها (خوراكي يا استنشاق)
پيشگيري
بهداشت خوب دهان
اجتناب از آنتيبيوتيكهاي غيرضروري
عواقب مورد انتظار
درمان معمولاً ظرف 3 روز اين عفونت را پاك ميكند. خطرناك يا جدي نيست ولي تمايل به عود دارد.
عوارض احتمالي
ميتواند به مهبل، پوست، حنجره، لوله گوارش يا دستگاه تنفسي گسترش يابد.
درمان
اصول كلي
آزمونهاي تشخيصي ميتوانند شامل خراش دادن پلاك و بررسي ماده در زيرميكروسكوپ باشند.
هدف از درمان بهبود بيماري زمينهاي مساعدكننده بيمار به عفونت و تسكين علايم برفك است.
در صورت ابتلاي يك شيرخوار به اين عفونت، هر چيزي را كه ممكن است در دهان بچه قرار بگيرد، استريل كنيد.
داروها
محلول پراكسيد هيدروژن براي شستشوي دهان، ناراحتي را تسكين خواهد داد.
ممكن است از داروي كلوتريمازول كه در دهان حل ميشود، 5 بار در روز و به مدت 14 روز استفاده شود.
ضايعات كودكان كمسن را ميتوان به دقت با يك وسيله نخي آغشته به سوسپانسيون نيستاتين برداشت.
كرمهاي ضد كانديديا كه در زير دندانهاي مصنوعي يا در گوشههاي دهان بهكار ميروند، گاهي اثربخش هستند.
فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري
محدوديتي وجود ندارد.
رژيم غذايي
در شيرخواران تغييري لازم نيست. ساير كودكان و بزرگسالان بايد مايعات كافي همراه با شير، ژلاتين مايع، بستني، فرني، آب، چاي يا ساير نوشيدنيها و غذاهايي را مصرف كنيد كه به راحتي قابل بلع هستند. در صورت دردناك بودن لكهها، براي نوشيدن از ني استفاده كنيد.
درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟
اگر علايم كمآبي (چشمهاي گود رفته، الاستيسيته كم پوست و خستگي) در يك كودك ظاهر شوند.
ايجاد تب
ظاهر شدن ضايعات در پوست يا مهبل
اگر علايم عفونت باكتريايي ثانويه (درد، قرمزي، حساسيت به لمس، تورم، گاهي تب) در دهان ظاهر شوند.
منبع : پایگاه جامع اطلاع رسانی پزشکان ایران
افسردگي
شرح بيماري
افسردگي عبارت است از احساس غم، دلسردي، يا نااميدي به مدت حداقل 2 هفته در اغلب روزها و اغلب ساعات روز، به علاوه علايم همراه.
علايم شايع
از دست دادن علاقه؛ بيحوصلگي و دلزدگي؛ ناتواني از لذت بردن
احساس نااميدي؛ بيحالي و خستگي
بيخوابي؛ خواب زياد يا ناراحت
گوشهگيري اجتماعي؛ احساس بيارزش بودن ومورد نياز نبودن
بياشتهايي يا پرخوري؛ يبوست
از دست دادن ميل جنسي
مشكل داشتن در تصميمگيري؛ مشكل داشتن در تمركز
يكباره به گريه افتادن بدون توضيح مشخص
احساس گناه شديد به خاطر وقايع بياهميت يا خيالي
تحريكپذيري؛ بيقراري؛ افكار خودكشي
دردهاي مختلف، مثل سردرد، درد قفسه سينه بدون شواهدي از بيماري جسمي
علل
براي بيماري افسردگي واقعي هيچ علت يگانه و روشني نميتوان متصور بود. بعضي از عوامل زيستشناختي مثل بيماريهاي جسمي، اختلالات هورموني، يا بعضي داروها ميتوانند نقش داشته باشند.
عوامل اجتماعي و رواني نيز ميتوانند نقش داشته باشند.
اختلالات ارثي نيز ميتوانند مؤثر باشند.
بروز اين حالت ممكن است با تعداد وقايع ناراحتكننده زندگي فرد ارتباط داشته باشد.
عوامل تشديد كننده بيماري
عصبانيت يا احساس ديگري كه فرو خورده شده باشد.
داشتن شخصيتي وسواسي، منظم و جدي، تكاملگرا، يا شديداً وابسته
سابقه خانوادگي افسردگي
وابستگي به الكل
شكست در كار، ازدواج، يا روابط با ديگران
مرگ يا فقدان يكي از عزيزان
از دست دادن يك چيز مهم (شغل، خانه، سرمايه)
تغيير شغل يا نقل مكان به يك جاي جديد
انجام بعضي از اعمال جراحي مثل برداشتن پستان به علت سرطان
وجود يك بيماري يا معلوليت عمده
گذر از يك مرحله از زندگي به مرحلهاي ديگر، مثلاً يائسگي يا بازنشستگي
استفاده از بعضي از داروها مثل رزرپين، داروهاي مسدودكننده بتا آدرنرژيك، يا بنزوديازپينها
محروميت از داروها و مواد محرك مثل كوكائين، آمفتامينها، يا كافئين
بعضي از بيماريها مثل ديابت، سرطان لوزالمعده، و اختلالات هورموني
پيشگيري
تغييرات عمده زندگي را پيشبيني و آمادگي لازم براي مواجهه شدن با آنها را كسب كنيد.
حتيالامكان از عوامل خطر پرهيز كنيد.
عواقب مورد انتظار
در بسياري از موارد، بيماري خود به خود خوب ميشود، اما با كمك گرفتن از پزشك ميتوان مدت افسردگي را كم كرد و روشهاي مقابله با افسردگي را فرا گرفت. عود افسردگي شايع است. درصد بهبودي بالا است، حتي اگر فرد به هنگام افسردگي، نسبت به بهبودي خود ديد منفي داشته باشد.
عوارض احتمالي
خودكشي. علايم هشداردهنده آن عبارتند از: ـ گوشهگيري از خانواده و دوستان ـ عدم توجه به ظاهر خود ـ به زبان آوردن اين كه فرد ميخواهد «همه چيز را تمام كند» يا اينكه «زيادي است و مزاحم ديگران.» ـ شواهدي از داشتن نقشه براي خودكشي (مثلاً نوشتن وصيتنامه يا توجه به يك سلاح قتاله) ـ خوشحالي ناگهاني پس از احساس نوميدي طولاني مدت ـ عدم بهبود افسردگي
درمان
اصول كلي
در صورتي كه علايم خفيف تا متوسط باشند، روشهاي به عهده گرفتن مراقبت از خود را در پيش گيريد:
با دوستان و خانواده صحبت كنيد.
به طور منظم ورزش كنيد.
يك رژيم غذايي متعادل و كمچرب داشته باشيد.
الكل مصرف نكنيد؛
كارهاي عادي زندگي خود را ادامه دهيد.
فيلمهاي خندهدار و شاد ببينيد.
در صورت امكان به تعطيلات برويد.
احساسات خود را در يك دفتر خاطرات روزانه بنويسيد.
سعي كنيد مشكلات در روابط با ديگران را حل كنيد (البته بهتر است كه در اين زمان تصميمات عمده نگيريد).
تا حدي كه ميتوانيد فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري خود را حفظ كنيد.
مسؤوليتهاي خود را تا زمان بهبودي به فرد ديگري واگذار كنيد.
به گروههاي حمايتي در مورد افسردگي بپيونديد.
داروها
داروهاي ضدافسردگي براي بعضي از افراد كه افسردگي طولانيمدت يا نسبتاً شديد دارند.
ليتيم براي مواردي كه دورههايي از سرخوشي غيرطبيعي و افسردگي متناوباً رخ ميدهند.
فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري
محدوديتي براي آن وجود ندارد. فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري ها و علايق روزانه را حفظ كنيد حتي اگر حوصله آنها را نداريد.
رژيم غذايي
يك رژيم عادي و متعادل داشته باشيد حتي اگر اشتها به غذا نداريد.
درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟
اگر شما يا يكي از اعضاي خانوادهتان علايم افسردگي داريد.
اگر احساس تمايل به خودكشي يا نااميدي داريد.
منبع : پایگاه جامع اطلاع رسانی پزشکان ایران
بيماري آلزايمر
Alzheimer's disease
اطلاعات اوليه
توضيح كلي
بيماري آلزايمر عبارت است از يك بيماري مغزي كه مشخصه آن رو به زوال گذاشتن تدريجي تواناييهاي ذهني است. نوع سريعاً پيشرونده آن در سنين 45-36 سالگي بروز پيدا ميكند. نوع تدريجاً پيشرونده آن كه در آن علايم به كندي حدوداً در سنين 70-65 سالگي شروع ميشود.
علايم شايع
مراحل اوليه:
فراموشي وقايع اخيراً اتفاق افتاده
دشواري فزاينده در انجام كارهاي نيازمند قوه عقلاني مثل وظايف شغلي، رسيدگي به امور مالي، يا مديريت خانه
تغييرات شخصيتي، از جمله ناتواني در كنترل هيجانات و اختلال در قضاوت مراحل بعدي:
مشكل در انجام كارهاي ساده مثل انتخاب لباس، يا انجام محاسبات ساده رياضي
ناتواني در شناسايي افراد آشنا
بيعلاقگي به بهداشت شخصي يا ظاهر فرد
مشكل در غذا خوردن
گرفتن حالت تهاجمي و انكار اينكه اصلاً مشكل وجود دارد.
از دست دادن خودداري جنسي
گم شدن در خيابان
اضطراب و بيخوابي مراحل پيشگيري:
از دست دادن كامل حافظه، كلام، و عملكرد عضلاني (از جمله كنترل ادرار و مدفوع). در اين حالت فرد نياز به مراقبت و نظارت كامل دارد.
حالت تهاجمي شديد
علل
آسيب برگشتناپذير يا از دست رفتن سلولهاي مغز به علل ناشناخته
عوامل افزايش دهنده خطر
سابقه خانوادگي بيمار آلزايمر
پيرشدن
پيشگيري
هيچگونه روش خاصي براي پيشگيري وجود ندارد.
عواقب مورد انتظار
اين بيماري در حال حاضر غيرقابل درمان است و درمان فقط براي بهبود علايم انجام ميشود. تحقيقات وسيعي در زمينه علل و درمان آن در حال انجام است، بنابراين اميد به پيدا كردن درمان قطعي آن وجود دارد.
عوارض احتمالي
كاهش مقاومت به عفونتها، به خصوص ذاتالريه و مننژيت.
حملات صرعي و كما (نادر است).
درمان
اصول كلي
اگر يكي از اعضاي خانواده دچار اين بيماري است، حالت خصومت آنها را به خود نگيريد.
محيط خانه را طوري تغيير دهيد كه فرد بيمار دچار آسيب بدني نشود.
اگر مراقبت از يكي از اعضاي خانواده كه دچار اين بيماري است را به عهده داريد، از ديگران درخواست كمك كنيد تا بتوانيد به خود استراحت دهيد. از اينكه نياز به استراحت و فراغت داريد احساس گناه نكنيد حتي اگر بيمار از اين مسأله احساس رضايت نداشته باشد.
اگر گروه حمايتي براي خانواده بيماران آلزايمر وجود دارد به آن بپيونديد و اگر وجود ندارد به ايجاد آن اهتمام ورزيد.
افراد مراقبتكننده از بيمار ميتوانند برخي از مشكلات بيمار را با اجراي بعضي كارها كاهش دهند: ـ تكرار: براي بيماراني كه مشكلي در حافظه دارند شايد يادآوري مكرر كمككننده باشد. ـ اطميناندهي: يك گفتگوي صميمانه مختصر و در عين حال قوي ميتواند بيمار مضطرب يا آشفته را آرام كند. ـ منحرف كردن ذهن بيمار: ذهن بيمار آشفته و وامانده را منحرف كنيد. قدم زدن با بيمار ميتواند در اين زمينه كمككننده باشد.
داروها
خيلي از داروهايي كه براي مشكلات ديگر مورد استفاده قرار ميگيرند ميتوانند باعث گيجي يا خوابآلودگي شوند. اين داروها را بايد حتيالامكان قطع كرد. هماكنون داروهاي زياد ديگري تحت بررسي هستند. بعضي از آنها براي كنترل علايم آشفتگي مفيد هستند.
داروهاي جديدي كه با نسخه پزشك تجويز ميشوند ممكن است پيشرفت بيماري را در بعضي از بيماران به تأخير اندازد.
فعاليت
تا حدي كه امكان دارد بيمار آلزايمري بايد فعاليت خود را حفظ كند. با پيشرفت بيماري، نهايتاً تمامي فعاليتها نياز به نظارت خواهند داشت.
رژيم غذايي
رژيم غذايي عادي. نهايتاً بيمار براي غذا خوردن به كمك نياز خواهد داشت.
در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان علايم بيماري آلزايمر را داريد.
اگر علايم عفونت ظاهر شدهاند، مثل تب، لرز، درد عضلاني، يا سردرد.
اگر شما مراقبت از يك فرد آلزايمري را به عهده داريد، و از اين مسأله بيمناك هستيد كه به تدريج كنترل عاطفي خود را از دست خواهيد داد
منبع : پایگاه جامع اطلاع رسانی پزشکان ایران
آفت دهان
Canker sores
اطلاعات اوليه
توضيح كلي
آفت دهان عبارت است از زخمهاي دردناكي كه در مخاط دهان به وچود ميآيند. آفت دهان سرطاني نيست. آفت دهان ممكن است با عفونت هرپسي (ناشي از ويروس تبخال) اشتباه گرفته شود. اين نوع زخم ميتواند در هر دو جنس رخ دهد، اما در زنان شايعتر است.
علايم شايع
زخم در دهان با خصوصيات زير:
كوچك، بسيار دردناك، و كم عمق هستند و توسط يك غشاي خاكستري پوشيده شدهاند. حاشيه آنها توسط يك هاله قرمز پررنگ احاطه شده است.
اين زخمها ميتوانند روي لبها، لثهها، داخل گونهها، زبان، كام و گلو ظاهر شوند. به هنگام حمله آفت معمولاً 3-2 زخم به وجود ميآيند، اما ظهور يك باره 15-10 زخم با هم ديگر خيلي بعيد نيست.
زخمها ممكن است در 3-2 روز اول بسيار دردناك باشند به نحوي كه فرد موقع خوردن يا صحبت كردن دچار ناراحتي ميشوند.
گاهي قبل از بروز زخم، براي 24 ساعت احساس مورمور يا سوزش وجود دارد.
علل
علت دقيق آن ناشناخته است اما علل زير محتملتر به نظر ميرسند:
استرس عاطفي يا جسماني، اضطراب، يا ناراحتي و عصبي بودن پيش از عادت ماهانه
آسيب به مخاط دهان در اثر خشن بودن دندانهاي مصنوعي، غذاي داغ، مسواك زدن، يا كار دندانپزشكي
آزردگي و تحريك ناشي از غذاهايي مثل شكلات، غذاهاي ترش و اسيدي (سركه، غذاهاي دودي)، آجيلها يا چيسهاي نمك زده شده
عفونتهاي ويروسي
عوامل افزايش دهنده خطر
كار دندانپزشكي اخير.
پيشگيري
دندانهاي خود را روزانه حداقل دوبار مسواك بزنيد و مرتباً از نخ دندان استفاده كنيد تا تميزي و سلامتي دهان و دندانها حفظ شود.
حتيالمقدور سعي كنيد استرس نداشته باشيد.
از تماس نزديك با افراد دچار عفونت خودداري كنيد.
دقت كنيد كه آفت، بيشتر بعد از خوردن چه نوع غذايي رخ ميدهد. از خوردن غذاهايي كه به نظر باعث آغاز حمله ميشوند خودداري كنيد.
عواقب مورد انتظار
اكثر زخمهاي آفتي بدون برجاي گذاشتن جوشگاه در عرض 2 هفته خوب ميشوند. حملات مكرر آفت شايع هستند. آفت ممكن است به صورت يك زخم حداكثر 3-2 بار در سال تا بروز بدون وقفه چندين زخم در سال رخ دهد.
عوارض احتمالي
در موارد شديد كه خوردن و آشاميدن سخت ميشود امكان دارد بدن كم آب شود.
درمان
اصول كلي
امكان دارد توصيه به كشت زخم شود تا بتوان آفت را از زخم هرپسي افتراق داد، يا احياناً اگر عفونت باكتريايي ثانويه وجود داشته باشد آن را تشخيص داد.
دهان را روزانه 3 بار يا بيشتر با محلول نمك (نصف قاشق چايخوري نمك در حدود يك ليوان آب حل شود) شستشو دهيد، البته به شرط اين كه خيلي دردناك نباشد.
زخمها را مرتباً با كمك گوش پاك كن يا چيزي شبيه آن كه آغشته به پراكسيدهيدروژن 2% باشد پاك كنيد.
اگر آفت در اثر خشن بودن دندان، بريس يا دندان مصنوعي ايجاد شده باشد، به دندانپزشك مراجعه كنيد. تا زماني كه اين نوع مشكلات برطرف نشود آفت دهان خوب نميشود.
داروها
بيحسكنندههاي موضعي براي تخفيف درد
خمير حاوي يك مشتق استروييد به همراه تريامسينولون استونايد. اگر به محض شروع زخم ماليده شود، ميتواند از بروز درد جلوگيري كند.
دارويي كه براي حمله قبلي آفت تجويز شده است را نگاه داريد. در صورت بروز مجدد آفت، بلافاصله آن را مصرف كنيد. درمان هر چقدر زودتر آغاز شود، آفت خفيفتر خواهد بود.
فعاليت
محدوديتي براي آن وجود ندارد.
رژيم غذايي
محدوديتي براي آن وجود ندارد، مگر پرهيز از غذاهايي كه آفت را بدتر ميكنند. به هنگام بهبود آفت، هر چقدر ميتوانيد مايعات زيادتر بنوشيد و يك رژيم غذايي متعادل داشته باشيد.
براي كم كردن درد، مايعات را با ني بنوشيد. مواد غذايي كه كمتر باعث درد ميشوند عبارتند از: شير، ژلاتين مايع، ماست و بستني.
در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
- اگر درجه حرارت بدن به 9/38 درجه سانتيگراد يا بالاتر برسد.
- اگر عليرغم درمان، آفت در عرض 3 روز رو به بهبود نگذارد.
- اگر درد غير قابل تحمل باشد و با درمان تخفيف نيابد.
- اگر كودكي كه دهانش آفت ميزند وزن كم كند
منبع : پایگاه جامع اطلاع رسانی پزشکان ایران
Asthma
عبارت است از يك بيماري مزمن همراه با حملات مكرر خسخس و تنگي نفس. اين بيماري در تمام سنين ميتواند وجود داشته باشد اما 50% از موارد، كودكان زير 10 سال هستند. آسم بيشتر در پسران رخ ميدهد تا دختران، اما در آسمي كه در سنين بزرگسالي آغاز ميشود زنان سهم بيشتري را به خود اختصاص ميدهند.
احساس فشردگي در قفسه سينه و تنگي نفس
خس خس سينه به هنگام بازدم
سرفه، خصوصاً در شب، معمولاً همراه با خلط غليظ، شفاف و زرد
تنفس سريع و سطحي كه به هنگام نشستن بهتر ميشود.
مشكل در تنفس
انقباض عضلات گردن علايم شديد حمله حاد:
آبي شدن پوست
خستگي زياد
تنفس صدادار شبيه خرخر
ناتواني در صبحت كردن
تغييرات ذهني و رواني، از جمله بيقراري يا گيجي
التهاب و اسپاسم ناشي از آن در مجاري هوايي (نايژهها و نايژكها)، و به دنبال آن ورم مجاري هوايي و غليظ شدن ترشحات ريه (خلط). اين امر باعث كاهش يا بسته شدن راه عبور هوا به ريهها ميشود. عواملي كه ميتوانند اين تغييرات را ايجاد كنند عبارتند از:
مواد آلرژيزا مثل گرده گياهان، گرد و غبار، شوره بدن حيوانات، كپكها يا بعضي از غذاها
عفونتهاي ريوي مثل برونشيت
مواد آلاينده موجود در هوا، مثل دود و بوهاي مختلف
قرار گرفتن در معرض موادشيميايي يا ساير مواد، در قالب مواجهه شغلي
وجود ساير بيماريهاي آلرژيك، مثل اگزما يا تب يونجه
سابقه خانوادگي آسم يا آلرژيهاي ديگر
قرار گرفتن در معرض آلايندههاي خطر
سيگار كشيدن
مصرف بعضي از داروها مثل آسپيرين
استرسهاي مختلف (عفونتهاي ويروسي، ورزش، ناراحتي عاطفي، بوهاي زيانبار، و دود تنباكو(
از مواد آلرژيزاي شناخته شده و آلايندههاي هوا دوري كنيد.
داروهايي كه به منظور پيشگيري از بروز حملات آسم تجويز ميشوند را به طور منظم مصرف كنيد؛ توجه داشته باشيد كه حتي اگر احساس ميكنيد مشكلي نداريد، مصرف داروها را قطع نكنيد.
از مصرف آسپيرين خودداري كنيد.
به دنبال عوامل آغازكننده حمله آسم بگرديد و از آنها دوري كنيد.
نرمشهاي آسودهسازي و شلكننده عضلات، و نيز حركات كمككننده به تخليه ترشحات تنفسي را انجام دهيد.
علايم را ميتوان با درمان و پايبندي جدي به اقدامات پيشگيرانه كنترل نمود.
نيمي از كودكان آسمي نهايتاً خوب خواهند شد.
در صورتي كه درمان انجام نشود، حملات شديد ممكن است مرگبار باشند.
نارسايي تنفسي
پنوموتوراكس (وارد شدن هوا به فضاي اطراف ريهها(
عفونت ريه و مشكلات مزمن ريوي در اثر حملات مكرر آسم
اقدامات تشخيصي ممكن است عبارت باشند از آزمايش خون؛ بررسيهاي مربوط به كار ريه؛ و بررسيهاي مربوط به آلرژي كه معمولاً به كمك آزمونهاي پوستي انجام ميگيرند.
مراقبت اورژانس و بستري كردن در موارد حملات شديد آسم
روان درماني يا مشاوره، در صورتي كه آسم با استرس ارتباط داشته باشد.
حتيالمقدور مواد آلرژيزا و آزاردهنده را از خانه و محل كار حذف كنيد. درمان براي حساسيتزدايي از بعضي مواد آلرژيزاي خاص
داروهايي را كه به طور منظم استفاده ميكنيد هميشه به همراه داشته باشيد.
به هنگام حملات بنشينيد.
در زمانهايي از سال كه مواد
